02188962168
موسسه حقوقی آرازفرتاک
تلفن موسسه حقوقی آرازفرتاک        ۸۸۹۶۲۱۶۸ ۰۲۱
تعیین نوبت وارسال مدارک          ۰۹۱۹۷۳۶۴۰۳۵

مال مجهول المالک

اموال مجهولالمالک-تقسیم بندی اموال مجهول المالک-شرط مال مجهول المالک-ثبت سند املاک مجهول‌ المالک -حق الثبت ملک مجهول المالک
خلاصه

در اصطلاح حقوقی به هر چیزی که قابل تبدیل به پول بوده، قابلیت دارایی داشته باشد و بتوان آن را مورد داد و ستد قرار داد، مال گفته میشود.


توضیحات

تعریف مال

در اصطلاح حقوقی به هر چیزی که قابل تبدیل به پول بوده، قابلیت دارایی داشته باشد و بتوان آن را مورد داد و ستد قرار داد، مال گفته میشود.
 

 

اموال مجهولالمالک

کلمه مجهول در لغت به معنای ناشناخته، نامعلوم و گمنام میباشد. بنابراین همانطور که میتوان از عبارت اموال مجهولالمالک دریافت به اموالی گفته میشود که مسلماً دارای مالک میباشد اما در حال حاضر مالک آن مشخص نیست. به عبارت دیگر میتوان گفت، مالی که در جایی پیدا میشود، قطع به یقین زمانی دارای مالک بوده است اما در حال حاضر نمیتوان فهمید که مالک آن چه کسی است.
به طور مثال، چنانچه شما کیف پولی را در کنار خیابان پیدا کنید، کاملا مشخص است که این کیف پول زمانی دارای مالک بوده است و در حال حاضر مالک وی مخشص نیست.


 

اموال مجهول المالک چيست؟

در هر جامعه اي ممکن است به علل مختلف اموالي يلفت شود  که مملوک بودن آنها مسلم ولي مالک آن مشخص نباشد. به عنونا مثال شخصي فوت کند و وارث او معلوم نباشد.  يا شخص در زمان جنگ يا يک بلا فرار کرده و مال خود را رها کند.در اين صورت حقوق وظيفه دارد تکليف آن مال را روشن کند. در قانون مدني از اموال مجهول المالک تعريفي نشده است.  حيوان ظاله, مال پيدا شده و دفينه  و برخي از انواع عتيقه را مي توان  از مصاديق مال مجهول المالک دانست.
ما مجهول المالک مالي است که سابقه تملک دارد لکن در زمان معيني مالک آن شناخته نمي شود. يعني هويت مالک براي ما مجهول است
علاوه بر آن به موجب ماده 3 قانون تاسيس سازمان جمع آوري و فروش اموال تمليکي و اساسنامه آن مصوب 1370  اموال مجهول المالک در اختيار ولي فقيه(حاکم)  است. با اذن کلي ايشان در اختيار سازمان قرار مي گيرد.
اموالي که به ثبت عمومي گذاشته شده و طبق مقررات نسبت به آنها تقاضاي ثبت نشده در آگهي نوبتي بعنوان مجهول المالک اعلام مي شود.
اموال مجهول المالک اموالي است که در ملکيت اشخاص هستند ولي مالک آنها معلوم نيست و اعراض وي نيز مسلم نمي باشد.


 

تقسیم بندی اموال مجهول المالک

با تعاریفی که از اموال مجهول المالک شد, می توان آنها را شامل اشیا پیدا شده و حیوانات ضاله داست, لیکن قانون مدنی احکام خاصی برای این اموال مقرر داشته است.
اشیا پیدا شده
این اشیا که لقطه نیز نامیده می شونداموال مملوک گمشده ای هستند که بدون متصرف یافت می شوند( 1 ) و اعراض    مالک از آنها مسلم نباشد. بنابراین برای اینکه مالی لقطه به شما رآید و مقررات راجعبه اشیا پیدا شدهدرباره آن قابل اجرا باشد چهار شرط به ظرح زیر لازم است:
1- مالک داشته باشد
2-مالک آن معلوم نباشد
3-مالک آن را گم کرده باشد
4- در محل زندگی مردم یافت شود.
با توجه به اینکه در اموال اعراض شده هم ممکن است مالک قابل شناسایی نباشد تشخیص دو مورد اول عرفی و با توجه به اوضاع و احوال امکان دارد.. یعنی با توجه به عرف زمان و محل است که انسان می تواند تشخیص دهد مال پیدا شده را کسی گم کرده است یا کسی از آن اعراض کرده. مالی که توسط مالک در محلی پنهان شده و فراموش شده باشد و مالی که به سرقت رفته باشد, مال گم شده محسوب نمی شود.


 

مواد 162 و 163 اصلاح شده در سال 1370 و ماده 165 همین قانون مقرر می دارد:

1- هرکس مالی پیدا کند که قیمت آن از یک درهم که وزن آن 12/6 نخود نقره(3) باشد می تواند آن را تملک کند.
2- اگر قیمت مال پیدا شده یک درهم که وزن آن 12/6 نخود نقره یا بیشتر باشد پیدا کند باید یکسال تعریف کند و اگر در مدت مزبورمالک پیدا نشد مشارالیه مختار است که آن را به طور امانت نگهدارد و یا تصرفی دیگر در آن بکند . در صورتی که آن را به طور امانت نگهدارد یا تصرف دیگری در آن بکند در صورتی که آن را به امانت نگهدارد و بدون تقصیر او تلف شود ضامن نخواهد بود.
3- هرکس در بیابان یا جایی که مالک خاصی ندارد چیزی پیدا کند می تواند آن را تملک کند مگر اینکه معلوم باشد که مال عهد زمان حاضر است. در این صورت در حکم اشیا پیدا شده در آبادی خواهد بود.
اما اگر کسی مالی را دید ولی از تصرف آن خودداری کرد قاعدتا تکلیفی هم ندارد ولی به محض اینکه مال را تصرف کرد قهرا با شرایطی که گفته شد تکلیف تعریف نیز بر عهده او مستقر می شود.


 

با مال مجهول‌المالک چه کنیم؟

حال پرسشی که معمولا در این حیطه مطرح می‌گردد، آن است که با اینگونه اموال چه کنیم؟ یعنی در صورتی که مال مجهول‌المالکی را در جایی پیدا کردید، تکلیف چیست و باید با آن چه کاری انجام بدهیم؟ مطابق قانون مدنی چنانچه شما چنین مالی را در جایی پیدا کردید، لازم است که آن را به حاکم یعنی همان دادستان تحویل دهید. دادستان نیز موظف است که مال تحویل گرفته شده را برای اشخاص فقیر و نیازمند مصرف کند.
علاوه بر آن چنانچه شما مالی را که پیدا می‌کنید، دارای ارزش بسیار کمی باشد یعنی ارزش آن مطابق با قانون مدنی کمتر از ۱۲ نخود نقره باشد، می‌توانید آن را به مالکیت خود در بیاورید، اما چنانچه ارزش آن بیشتر از ۱۲ نخود نقره باشد، شما باید آن را به مدت یک سال تعریف کنید و سپس می‌توانید آن را به صورت امانت در نزد خود نگه داشته یا هر نوع تصرف دیگری که می‌خواهید در آن انجام دهید.
مالي  که مالک خاص دارد ولي به جهاتي نمي توان او را پيدا کرد مجهول المالک است. هر چيز را بدون اتکا به قرينه قوي نمي توان داراي مالک خاص ناميد در بعضي امواب  شناسايي مالک امکان دارد. به عنوان نمونه شناسايي ماشيني که در بيابان رها شده از روي پلاک و . . ..  در موارد مردد ناچاريم از عرف کمک بگيريم  هر مالي که جز مباحات نباشد  و مالک آن معلوم نباشد  مي توان مجهول المالک ناميد.  بعضي دو نوع مصاديق براي مال مجهول المالک ذکر کرده اند:
1- مالي که ظاهرا مالک داشته  و مالک آن شناخته نمي شود که از آن مال اعراض کرده است.
2- مالي که ظاهر آن مالک داشته و مالک آن شناخته نمي شود  و مسلم است مالک از آن اعراض نکرده
موضوع  دوم نمي تواند مصاديق مال مجهول المالک باشد زيرا با قرينه نمي توان به  مسلم بودن عدم اعراض پي برد. و زماني مي توانيم از  از مسلم بودن آن حرف بزنيم  که مالک را بشناسيم  و وقتي مالک را شناختيم مجهول المالک بودن    مال منتفي است.


 

شرط مال مجهول المالک به شرط زير است:

1- مال مورد نظر به کيفيتي باشد که عرفا به ماب اعراض شده شباهت نداشته باشد. مال مجهول المالک  از نظر ارزش با بقيه  اموال مشابه خود فرقي ندارد و قطعا ارزش آن بيشتر از مال اعراض شده مشابه است.
2- مال مورد نظر در جاي باشد که شاوبه اعراض را بر طرف کند  مال اعراض شده در محلي قرار مي گيرد  که براي همه قابل دسترس باشد ولي مال مجهول المالک چنين حالتي ندارد  و عرفا نمي توان  به اعتبار محل استقرار آن اعراض را تشخيص داد.
مقصود ماده 28 مال منقول مجهول المالک است. مجهول المالک هر مال (غير منقول يا منقول به جز لقطه) است که داراي مالک( به يقين و يا به استصحاب سابقه) است  ولي فعلا مالک آن شناخته نمي شود. (ر.ک ماده 162) مجهول المالک غير منقول در ماده 139 قانون ثبت 1310 و ماده 51 آيين نامه اين قانون تابعه همان قانون و آيين نامه است.



 

ثبت اموال مجهول‌المالک

اگر کسی درخواست ثبت این نوع اموال را داشته باشد، می‌بایست تا مدت ۲ سال از موقع اعمال این قانون درخواست ثبت خود را اعلام نماید، زیرا بعد از پایان این مدت به‌منظور معامله این نوع اموال نخست باید به دفتر اسناد رسمی درخواست ثبت آن داده شود که در این حالت، صدی ۲۵ از حق‌الثبت معمولی در هنگام درخواست ثبت دریافت می‌گردد.

 

ثبت سند املاک مجهول‌ المالک به چه صورت است؟

بنابر گفته حامد امیری وکیل پایه یک دادگستری: به‌منظور ثبت اسناد املاک یاد شده، تصرف کنندگان می‌توانند با به‌همراه داشتن مدارک لازم درخواست ثبت آن را نمایند. از جمله مدارکی که برای ثبت سند این املاک الزامی است، عبارتند از:
• مبایعهنامه یا قولنامه
• نقشه UTM مهرشده با مهر کارشناس رسمی دادگستری، نقشه بردار اداره ثبت و نظام مهندسی
• سی دی حاوی اطلاعات ملک
• اصل نقشه


 

حق الثبت ملک مجهول المالک

مطابق با ماده 12 قانون ثبت، افرادی که نسبت به ملک مجهول المالک تقاضای ثبت دارند می توانند تا 2 سال از زمان اجرای این قانون برای ثبت آن اقدام نمایند.
پس از گذشت 2 سال، معاملات مربوط به ملک مجهول المالک پیش از تقاضای ثبت در دفتر اسناد رسمی مورد قبول واقع نمی شود؛ در این حالت صدی 25 از حق الثبت معمولی در زمان تقاضای ثبت علاوه اخذ می شود.
هم چنین املاکی که در آگهی نوبتی منتشر نشده اند؛ از زمان انتشار آگهی نوبتی ماده 11 به بعد تحت هیچ شرایطی پیش از ثبت در دفتر اسناد رسمی مورد قبول واقع نخواهند شد.
پس از گذشت 1 سال از نخستین انتشار آگهی، صدی 25 از حق الثبت معمولی در زمان تقاضای ثبت علاوه اخذ می شود.



موسسه حقوقی آرازفرتاک  به شماره ثبث  در تهران تاسیس شده  که از حاذق ترین ومعتبرترین در بخش های حقوق تجارت بین الملل و حقوق و دعاوی داخلی به ارائه خدمات مشاوره حقوقی،مشاوره حقوقی خانواده و وکالت به اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از داخلی و خارجی می پردازد.این موسسه  حقوقی در تهران در زمینه های تجارت الکترونیک، حقوق استارتاپ ها و شرکت ها، قانون مالکیت معنوی و اموال و مالکیت ، خدمات حقوقی به شرکت های دانش بنیان می تواند به شما عزیزان مشاوره دهد.