02188962168

اعسار و تقسیط مهریه

اعسار و تقسیط مهریه
خلاصه

اعسار و تقسیط مهریه

8 2 00

اعسار و تقسیط مهریه - قسطی کردن مهریه
کسی که به پرداخت مهریه محکوم میشود (زوج یا ضامن وی) در صورت ناتوانی از پرداخت مهریه و اثبات این ناتوانی و نداشتن مال میتواند از مزایای اعسار یا تقسیط استفاده کند. اعسار به معنی نداشتن هیچ گونه مال به غیر از مستثنیات دین است و نتیجه آن مطابق ماده 277 قانون مدنی دادن مهلت یا تقسیط دین است. البته در صورت پذیرش اعسار و ناتوانی از پرداخت مهریه نتیجه معمولاً تقسیط مهریه است و به ندرت دیده شده که قاضی مهلت بدهد. توجه داشته باشید بر خلاف باور عمومی برای اعسار از پرداخت مهریه می توان وکیل گرفت و هر دو طرف می توانند وکیل داشته باشند.محکومیت به پرداخت مهریه مانند سایر محکومیت های مالی قابلیت این را دارد که فرد با مراجعه به دادگاه صادر کننده رای، تقاضای اعسار و تقسیط کند.اعسار و تقسیط دو مفهوم مشابه و در عین حال متفاوت اند.متقاضی اعسار در واقع با ادعای ناتوانی از پرداخت محکوم به درخواست مهلت میکند ولی تقاضای مدعی تقسیط، از دادگاه قسطی کردن و به اصطلاح ماه به ماه پرداخت کردن بدهی مطابق توان مالی بدهکار است.تشخیص میزان اقساط با قاضی است، ولی ملاک اجمالی آن این است که اقساط باید معادل یک چهارم درآمد ماهیانه فرد بدهکار باشد(البته در صورتی که فرد مجرد باشد یک سوم).



نکات مهم اعسار از پرداخت مهریه و تقسیط مهریه
1- همانطور که گفته شد بعد از پذیرش اعسار و ناتوانی از پرداخت مهریه، قاضی مجاز به دادن مهلت یا تقسیط مهریه است (قسطی کردن مهریه).
2- تشخیص میزان اقساط با قاضی است ولی معمولا ده درصد مهریه به عنوان پیش قسط و یک چهارم درآمد ماهیانه فرد به عنوان اقساط ماهانه تعیین میشود. (در صورتیکه بدهکار مجرد باشد یک سوم ). هر چند که بسیار دیده شده که قاضی ملاک عرفی را رعایت نکرده و بیشتر یا کمتر تعیین نموده است.
3- در حال حاضر (سال 1399 شمسی و 2020 میلادی) به دلیل اینکه دادگاهها به موجب بخشنامه صادره از رئیس قوه قضائیه حکم جلب بدهکار را نمی دهند عم پرداخت اقساط مهریه هیچ ضمانت اجرایی ندارد.
4- در صورتیکه زوجه از زوج مال معرفی کند (مثل حساب بانکی یا ملک یا سهام یا هر نوع مال توقیف دیگر) تا کل مهریه را میتواند وصول کند ولی همانطور که گفته شد در صورتیکه اطلاعی از اموال شوهر در دست نباشد حتی برای وصول اقساط هم نمیتوان به وی فشار آورد.
5- دعوای اعسار در همان دادگاهی رسیدگی میشود که به اصل دعوا رسیدگی کرده است.
6- برای درخواست اعسار مدارک زیر لازم است : 
الف- تصویر حکم محکومیت زوج به پرداخت مهریه 
ب- استشهادیه (شهادت دو شاهد که از وضعیت معیشتی زوج اطلاع کامل داشته باشند).
ج- دادخواست اعسار از پرداخت محکوم به 
د- لیست اموال مدعی اعسار
7- برای دعوای اعسار از پرداخت مهریه داشتن وکیل دادگستری ممنوعیت و محدودیت ندارد و بر اساس یک باور غلط گاهی داشتن وکیل در دعوای اعسار و تقسیط محکوم به منع شده است ولی همانطور که گفته شد داشتن وکیل برای تقاضای اعسار و تقسیط نه تنها ممنوع نیست بلکه می تواند بسیار در نتیجه دعوا موثر باشد.
8- هر چند اخذ وکیل لزوماً به معنای توانایی مالی محکوم به پرداخت آنچه که محکوم شده است، نیست، اصولاً با توجه به اینکه حق‌الزحمه‌ای بابت پیگیری دعوا توسط وکیل به وی داده می‌شود، در اغلب اوقات قضات محترم این موضوع را دلیلی بر تمکن مالی محکوم می‌دانند.به این ترتیب شخص محکوم با وجود استفاده از وکیل در سایر دعاوی خود نظیر طلاق یا تمکین ممکن است به قصد فریب دادگاه محترم در دعوای مطالبه مهریه، از وکیل استفاده نکند. در این موارد باید طرف مقابل به این موضوع در جلسه رسیدگی به اعسار اشاره کند؛ یعنی به قاضی دادگاه اطلاع دهد که محکوم‌علیه در پرونده‌های دیگری مبادرت به اخذ وکیل کرده است.در نتیجه صرف گرفتن وکیل در مرحله اعسار دلیل تمکن مالی نیست و فقط در صورتی که فرد در دعاوی متعدد وکیل داشته ممکن است در یک فرض بدبینانه دلیلی بر تمکن مالی باشد.
9- ممکن است پرونده‌ای دارای بار مالی بالا باشد و  در این موارد شخصی که اقامه‌کننده دعواست، ممکن است اعسار خود را از پرداخت هزینه دادرسی کلان اعلام کند. در این موارد بسیاری از قضات عدم توانایی مالی خواهان را نمی‌پذیرند، زیرا معتقدند طرح چنین دعوای با بار مالی فراوان خود حکایت از تمکن و توانایی مالی خواهان دعوا در پرداخت هزینه دادرسی دارد.
10- اعسار از پرداخت مهریه، نوعی اعسار از پرداخت «محکوم‌به» است که اصولا توسط خوانده دعوا مطرح می‌شود.در این خصوص باید این نکته را در نظر داشت که بسیاری از محکومان با یادگیری روش‌های اخذ اعسار از دادگاه و نپرداختن یکجای محکوم‌به، با وجود توانایی مالی، بدون وکیل وارد دعوای مالی می‌شوند.
11- برای اطلاع از نحوه طرح دعوای اعسار از پرداخت مهریه و نیز اطلاع از مدارک لازم برای دعوای اعسار از پرداخت محکوم به به مقاله ای تحت همین عنوان در سایت دادگران مراجعه نمایید.



تحلیل یک پرونده اعسار و تقسیط مهریه
خواهان آقای کریم …... توسط دادگاه محكوم به پرداخت مهريه زوجه، خانم زهرا ...... شده است. عنوان دادخواست تقاضاي اعسار از پرداخت مهريه است. وي براي اثبات صحت ادعاي خود فتوكپي مصدق استشهاديه تنظيمي توسط اطرافيان خود، راي دادگاه، تحقيقات محلي و قباله رسمي نكاحيه را ضميمه دادخواست كرده است. وي در دادخواست اظهار كرده است که اینجانب مطابق عقدنامه رسمي با خوانده ازدواج کردم.
از مدتی قبل ایشان بدون دلیل موجه قانونی مبادرت به ترک خانه كرده، به نحوی که تلاش‌های مکرر بنده برای باز گرداندن ایشان فایده‌ای نداشته است. به همین سبب اینجانب ادامه وضع موجود را به صلاح خود ندیدم و ناگزیر از تقدیم دادخواست طلاق در مراجع قضایی شدم. من و همسرم داراي يك فرزند هستيم. به موجب راي دادگاه  محکوم به پرداخت تعداد 114 سکه بهار آزادی در حق خوانده شدم.
اکنون با توجه به تنگدستی خود هیچ‌گونه مالی در اختيار ندارم و توانایی پرداخت محکوم‌به را به طور یک‌جا ندارم. به اين ترتيب با تقدیم این دادخواست به استناد ماده 504 قانون آیین دادرسی مدنی و ماده277 قانون مدنی، صدور حکم بر اعسار از پرداخت هزینه دادرسی از محضر دادگاه محترم را تقاضا دارم.
در ضمن استشهادیه‌ای ضمیمه پرونده است که در آن چهار نفر از مطلعین از وضع معيشتي اينجانب اظهار داشته‌اند که بنده از نظر مالی با مشکلات بسیاری مواجه بوده و توانایی پرداخت این مبلغ بابت محكوم‌به را ندارم.

 

روند رسيدگي به اعسار از پرداخت مهریه
با تكميل پرونده و ضمايم پيوست آن، قاضي دادگاه دستور تعيين وقت رسيدگي را به دفتر خود مي‌دهد. در ادامه مدير دفتر دادگاه زماني را به عنوان وقت جلسه رسيدگي به اين پرونده اعلام و آن را به صورت يك اخطاريه به طرفين ابلاغ مي‌كند. جلسه دادگاه در وقت مقرر تشکیل مي‌شود و دو طرف دعوا در دادگاه حضور مي‌يابند. در این جلسه خواهان مجددا درخواست خود را بر ناتوانی در پرداخت یکجای سكه‌هاي موضوع محكوم‌به را مطرح  و شهود خود را نيز براي اداي شهادت در دادگاه حاضر می‌کند، شهود در محضر دادگاه حاضر می‌شوند و در خصوص ناتوانی مالی ایشان شهادت می‌دهند. در ادامه خوانده پرونده خانم زهرا... اظهار می‌کند که وي نيز به دلیل خانه‌دار بودن توانایی پرداخت خرج و مخارج و گذراندن امور زندگی خود را ندارد و به این مبلغ به عنوان مهريه خود نیاز مبرم دارد.



رای دادگاه اعسار از پرداخت مهریه 
دادگاه با توجه به اظهارات دو طرف دعوا و نيز شهادت شهود و ديگر مستندات پرونده اقدام به صدور رای به این شرح كرد:
«در خصوص دادخواست آقای کریم.. فرزند میرمحمد به طرفیت خانم زهرا... فرزند محمدرضا به خواسته اعسار از پرداخت مهریه به عنوان محکوم‌به  دادنامه پیوست پرونده و نيز تقاضای تقسیط آن، با توجه به شهادت شهود و اظهارات خواهان و خوانده دعوا و جامع محتویات و اوراق پرونده و با توجه به اینکه فرزند مشترك خواهان و خوانده پرونده نزد پدر خود يعني خواهان دعوا زندگی می‌کند، مستندا به مواد 504 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب سال 1378 و ماده 207 قانون مدنی و قواعد لاحرج فی الدین و نفی عسر و حرج،  حکم به پرداخت ماهیانه یک عدد سکه تمام بهار آزادی در حق خوانده دعوا صادر و اعلام می‌شود. رای صادر شده حضوری بوده و ظرف مدت 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدید نظر استان تهران می‌باشد.»

 

نتیجه رای دادگاه اعسار و تقسیط مهریه 
1- اولین نکته در خصوص این پرونده این است که بر طبق ماده 506 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، در صورتی که دلیل اعسار، شهادت شهود باشد، باید شهادت کتبی حداقل دو نفر از اشخاصی که از وضع مالی و زندگانی او مطلع هستند، به دادخواست ضمیمه شود و در شهادت‌نامه نيز مشخصات، شغل و وسیله امرار معاش مدعی اعسار و عدم تمکن مالی او در پرداخت محكوم‌به باید تصریح شود. همان‌طور که مشاهده می‌شود، در پرونده فوق شهادت چهار نفر از مطلعین صحیحا استماع شده است و قبلا هم به طور کتبی تقدیم دادگاه شده است و از این جهات کامل است.
2- نکته دومي که در اين پرونده ديده مي‌شود، اين است كه برخلاف قانون تجارت که متعهدله، يعني شخصي كه تعهد به نفع او شده است، در خصوص قسط‌بندي شدن وجه مورد پرداخت باید رضایت داشته باشد، در قانون مدنی طبق ماده 277، حاکم می‌تواند با توجه به وضع مدیون كه در پرونده فوق زوج است، مهلت عادلانه یا قرار اقساط دهد و نیازی به رضایت متعهدله به آن مفهوم كه در حقوق تجارت آمده است، نیست.
3- نکته بعدی در اين دعوا، اين است كه استناد قاضی پرونده فوق به قواعد فقهی لا حرج فی‌الدین و نفی عسر و حرج صحيح است. در نهایت بايد گفت ‌که با توجه به اینکه فرزند مشترك دو طرف دعوا نزد زوج زندگی می‌کند همچنین با توجه به افزایش قیمت سکه طلا و وضعیت بد معیشتی زوج و شغل كم‌درآمد وي حکم صادرشده منصفانه و بر طبق موازین قانونی به صورت صحيح صادر شده است




در عصر کنونی و عرصه رقابت داخلی و بین المللی داشتن مشاور حقوقی که در تمام زمینه های حقوقی در قالب یک موسسه حقوقی معتبر به ارائه خدمات جامع مشاوره حقوقی ، وکالت دعاوی داوری و تنظیم قراردادها بپردازد برای شرکت ها و سازمان ها ، ارگان و واحد های صنعتی تولیدی ، عمرانی و پیمانکاری و بازرگانی امری مبرهن است.
موسسه ی حقوقی نهادی رسمی و ثبت شده متشکل از چندین حقوقدان از جمله بازنشسته، وکلای دادگستری، کارشناسان رسمی دادگستری، مشاوران زبده حقوقی و… می باشد. باتوجه به تعدد وکلای متخصص در زمینه های مختلف از جمله  (خانواده حقوقی وکیفری ) موسسه ی حقوقی می تواند به شکل بهتری پرونده های متفاوت را پوشش دهد و در هر مورد وکیل متخصص در آن مشغول هستند می باشد.
 

دیدگاه کاربران
(مورد نیاز)
(مورد نیاز)