02188962168
موسسه حقوقی آرازفرتاک
تلفن موسسه حقوقی آرازفرتاک        ۸۸۹۶۲۱۶۸ ۰۲۱
تعیین نوبت وارسال مدارک          ۰۹۱۹۷۳۶۴۰۳۵

تعدد جرم

تعدد جرم
خلاصه

انواع تعدد جرم-تعدد مادی جرایم و مجازتش در قانون-جرائم غیر مختلف چیست-تکرار جرم و مجازات آن-نهاد تعدد جرم-مجازات تکرار جرم در جرائم حدی و جرائم تعزیری-تفاوت نهاد تعدد جرم با تکرار جرم

6 10 00

تعدد جرم چیست

تعداد جرم زمانی مطرح می گردد که شخصی مرتکب جرایم متعدد شود و بدون آنکه متهم برای اتهامات متعدد قبلی خود به محکومیت کیفری قطعی رسیده باشد.
همانطور که پیش از این ذکر کردیم تعدد جرم یکی از عوامل تشدید مجازات می باشد. وضعیت تشدید مجازات به دلیل تعدد جرم زمانی ایجاد می گردد که شخصی مرتکب جرم می شود و بدون اینکه برای این جرم وی حکم محکومیت قطعی کیفری صادر شود او مرتکب جرم دیگری گردد که در این حالت تعدد جرم رخ داده و مجازات وی تشدید می گردد.
نکته لازم به ذکر اینکه، صرف مقدم بودن یک جرم برای جرم دیگر کافی تعدد نیست یعنی همچنان تعدد محسوب می شود مگر در یک استثنا، آن هم زمانی است که یک جرم، مقدمه یک جرم دیگر باشد.
یعنی ارتکاب جرم موخر بدون جرم قبلی غیرممکن باشد، در این صورت فقط مجازات جرم موخر احرا می شود؛ یعنی هیچگاه جرم مقدمه لازم، مجازات نخواهد شد مثلا داشتن مواد مخدر به اندازه مصرف روزانه و استعمال آن، مجازات نمیشود یا فرد فقط بابت استعمال آن مجازات خواهد شد و یا سرقت از منزل غیر و ورود غیر مجاز به منزل غیر، ورود، مقدمه لازم سرقت است و لذا مرتکب فقط بابت سرقت مجازات میگردد.
ولی در مقابل، جرم آدم ربایی و توقیف غیر قانونی اگرچه ممکن است آدم ربایی مقدمه جرم توقیف غیرقانونی باشد اما مقدمه لازم آن نیست، زیرا توقیف غیرقانونی بدون آدم ربایی نیز امکان دارد لذا رابطه ی این دو جرم تعدد محسوب میشود و یا در ۲ جرم حمل سلاح غیر مجاز و ارتکاب قتل نیز رابطه تعدد بر قرار است.


 

انواع تعدد جرم

تعداد ممکن است از نوع تعدد مادی باشد که در اصطلاح به آن تعدد عینی یا حقیقی و یا واقعی نیز گفته می شود؛ همچنین ممکن است از نوع تعدد معنوی باشد که به این نوع تعدد، تعدد روانی و یا اعتباری نیز گفته می شود. بنابراین باید گفت که تعدد جرم دو نوع مادی و معنوی دارد.
تعریفی که در خصوص تعدد جرم در قسمت قبل ارائه نمودیم تعریفی از تعدد مادی جرم بود، ولی تعدد معنوی جرم به موجب ماده ۱۳۱ قانون مجازات اسلامی زمانی رخ می دهد که رفتار واحدی دارای عناوین مجرمانه متعددی باشد که در این صورت شخص مرتکب به مجازات اشد محکوم خواهد شد.
لازم به ذکر است تعریفی که از تعدد معنوی جرم بیان نمودیم در خصوص جرایم قابل تعزیر می باشد.
برای مثال زمانی که شخصی با جعل امضا سهم الارث متوفی را انتقال میدهد در حقیقت با انجام رفتار واحد که همان جعل امضا است مرتکب دو عنوان مجرمانه جعل امضا و انتقال سهم الارث شده است و یا زمانی که شخصی بدون داشتن گواهینامه رانندگی می کند و مرتکب قتل غیر عمدی می گردد در این صورت او با انجام عمل واحد یعنی رانندگی کردن، دو عنوان مجرمانه را که عبارتند از رانندگی بدون گواهینامه و قتل غیر عمد، رقم زده است.
به موجب رای وحدت رویه شماره ۳۴ مورخ ۳/۸/۱۳۶۰ ترک انفاق زن و فرزندان نیز از مصادیق تعدد معنوی جرم دانسته شده است به این صورت که فرد با ارتکاب عمل واحد یعنی ترک انفاق موجب ایجاد دو عنوان مجرمانه ترک انفاق زن و ترک انفاق به فرزندان شده است.
تعدد معنوی جرایم یعنی چه؟
مطابق ماده ۱۳۱ قانون مجازات اسلامی (مصوب ۱۳۹۲) چنانچه رفتار واحد در جرائم تعزیری، دارای عناوین مجرمانه متعدد باشد، جرم از نوع «جرایم متعدد معنوی» است. مثلا فردی با فروختن مالی که نزد او به امانت گذاشته شده، همزمان مرتکب «خیانت در امانت» و «انتقال مال غیر» شده در حالیکه در واقعیت تنها مرتکب «یک رفتار» شده است. بر اساس بند «چ» ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی (اصلاحی ۱۳۹۹) در صورتی که در جرائم تعزیری، از رفتار مجرمانه واحد، نتایج مجرمانه متعدد حاصل شود، مرتکب به مجازات جرم شدیدتر محکوم می شود.


 

تعدد مادی جرایم چیست و در قانون جدید چه مجازاتی دارد؟

بر خلاف تعدد معنوی که رفتار واحد دارای عناوین مجرمانه متعدد است؛ برای وقوع تعدد مادی جرایم، باید حداقل دو جرم مستقل به وقوع بپیوندد. این دو جرم ممکن است مشابه باشند (نظیر دو فقره سرقت) یا مختلف (نظیر مجازات کلاهبرداری و یک فقره جعل). همچنین ممکن است جرایم متعدد از جنس جرایم حدی باشد (نظیر زنا و قذف) یا تعزیری (نظیر توهین و خیانت در امانت) یا قصاص (نظیر ۲ فقره قتل). در ادامه به صورت جداگانه به هر یک خواهیم پرداخت.

 

منظور از جرائم غیر مختلف یا مشابه در ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی اصلاحی ۱۳۹۹ چیست؟

نخست ارتکاب یک جرم خاص به صورت متعدد مانند ارتکاب متعدد سرقت های منطبق با یک ماده مشخص قانونی.
دوم: جرائمی که به رغم تعدد عنصر قانونی و متفاوت بودن مجازات ها تحت عنوان جرم واحد شناخته می‌شوند مانند سرقت های متعدد، جعل اسناد مختلف، صدور چک بلامحل به هر شیوه که در قانون مقرر شده است.
سوم: رفتارهای متعدد مجرمانه که موضوع آنها واحد است.
مانند حمل، نگهداری، فروش، صادرات و واردات و ساخت مواد مخدر و روانگردان از نوع واحد.
مشروبات الکلی، تجهیزات دریافت از ماهواره و اسلحه و مهمات از نوع واحد.
چهارم: دو یا چند رفتار مجرمانه که در یک ماده قانونی ذکر و برای آنها مجازات پیش‌بینی شده است.
پنجم: ارتکاب جرائمی که مجازات جرم دیگر درباره آنها مقرر شده است.
یا به موجب قانون جرم دیگری محسوب می‌شود مانند کلاهبرداری و جرائمی که مجازات کلاهبرداری درباره آنها مقرر شده است و یا طبق قانون کلاهبرداری محسوب می شود.
ششم: شروع معاونت و مباشرت در یک جرم
توضیح آنکه چنانچه به موجب نص خاص یا رای وحدت رویه هیئت عمومی دیوان عالی کشور مانند رای وحدت رویه شماره ۶۲۴ سال ۱۳۷۷ این مرجع راجع به جرایم جعل و استفاده از سند مجعول بر خلاف ضوابط و معیارهای فوق احکام خاصی مقرر شده باشد به همان ترتیب عمل می شود.
بر اساس ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی اصلاحی ۱۳۹۹ مقررات فرمول تشدید مجازات در جرایم متعدد تعزیری از نوع مختلف و غیر مختلف متفاوت است.


 

تکرار جرم و مجازات آن

مباحثی از قبیل تکرار و تعدد جرم یکی از موضوعات مطرح درحوزه حقوق کیفری است. ما نیز در این نوشتار قصد داریم تا شما را با مفهوم تکرار جرم و مجازات آن آشنا نماییم.
تکرار جرم وصف رفتارهای مجرمانه کسی است که به‌موجب حکم قطعی لازم‌الاجرا از یکی از محاکم کیفری، محکومیت کیفری یافته و بعداً مرتکب جرم دیگری شده است. یکی از جهات تمایز تعدد و تکرار جرم، وجود سابقه محکومیت کیفری است که شرط مهم تحقق تکرار جرم است.
ماده 136 قانون مجازات اسلامی در این خصوص مقرر می دارد :
«هرگاه کسی 3 بار مرتکب یک نوع جرم موجب حد شود و هر بار حد آن جرم براو جاری گردد حد وی در مرتبه 4 اعدام است».
این ماده ناظر به تکرار جرم در جرایم حدی است.
در جرایم حدی معیار تشخیص تعدد از تکرار جرم اجرای حکم است. یعنی اگر جرایم متعدد قبل از اجرای حکم باشد مورد از موارد تعدد است اما اگر جرم دوم بعد از اجرای مجازات جرم اول باشد مورد از موارد تکرار است. برخلاف جرایم تعزیری که معیار تشخیص تعدد از تکرار جرم قطعیت حکم است.
ماده ۱۳۷ـ هرکس به‌علت ارتکاب جرم عمدی به موجب حکم قطعی به یکی از مجازات ‌های تعزیری از درجه یک تا درجه پنج محکوم شود و از تاریخ قطعیت حکم تا حصول اعاده حیثیت یا شمول مرور زمان اجرای مجازات، مرتکب جرم عمدی تعزیری درجه یک تا شش گردد، حداقل مجازات جرم ارتکابی میانگین بین حداقل و حداکثر مجازات قانونی آن جرم است و دادگاه می تواند وی را به بیش از حداکثر مجازات تا یک‌ چهارم آن محکوم کند.
این ماده به تکرار جرم در جرایم تعزیری اشاره دارد که معیار تشخیص تعدد از تکرار جرم قطعیت حکم است.



 

مجازات تکرار جرم در جرائم تعزیری

علاوه بر تکرار جرم در جرائم حدی، این موضوع در جرائم تعزیری نیز مورد بررسی قانون گذار قرار گرفته است. جرم تعزیری، جرمی است که با توجه به شرایط جامعه و اوضاع و احوال قانون گذار تعریف کرده است و خودش باتوجه به نوع و شدت عمل ارتکابی برای آن مجازات در نظر گرفته است که البته برخلاف جرم حدی که امکان تغییر و تخفیف در مجازات وجود ندارد، امکان تغییر و تخفیف در آن وجود دارد.
مجازات تکرار جرم در جرائم تعزیری به این ترتیب است که اگر کسی به موجب یک حکم قطعی به یکی از مجازات های تعزیری از درجه یک تا شش محکوم شود و از تاریخ قطعیت حکم تا حصول اعاده حیثیت یا شمول مرور زمان اجرای مجازات، مرتکب جرم تعزیری درجه یک تا شش دیگری شود، به حداکثر مجازت تا یک و نیم برابر آن محکوم می شود



 

تکرار جرائم تعزیری در صورت وجود جهات تخفیف در مجازات

الف – چنانچه مجازات قانونی دارای حداقل و حداکثر باشد، دادگاه می تواند مجازات مرتکب را تا میانگین حداقل و حداکثر مجازات تقلیل دهد.
ب – چنانچه مجازات ثابت یا فاقد حداقل باشد، دادگاه می تواند مجازات مرتکب را تا نصف مجازات مقرر کاهش دهد.
البته اگر مرتکب دارای سه فقره محکومیت قطعی مشمول مقررات تکرار جرم یا بیشتر از آن باشد، مقررات تخفیف اعمال نمی‌شود.



 

مجازات تکرار جرم در جرائم حدی

مرتکبی که دو بار یا بیشتر اقدام به ارتکاب جرمی می‌کند مسلم است که مجازات او نیز متفاوت خواهد بود و سخت‌تر مورد تتبیه قرار خواهد گرفت. این شدت در مورد جرائم حدی نیز وجود دارد، جرائم حدی جرائمی هستند که مجازات آن‌ها در شرع تعیین شده است و قانون گذار مستقیما و عینا آن‌ها را در قانون ذکر کرده است.
از این رو امکان تغییر و حذف مجازات وجود ندارد. مجازات تکرار جرم در جرائم حدی به موجب ماده 136 قانون مجازات اسلامی 92 مشخص شده است. طبق این ماده در صورتی که کسی سه بار مرتکب یک جرم که مجازات آن حدی است بشود، و در هر بار هم مجازات نسب به او اعمال شود، در مرتبه چهارم مجازات او اعدام است.
بنابراین کسی که سه بار مجازات حدی به نسبت به او اعمال شده است ، در صورت تکرار جرم حدی برای بار چهارم ، مجازات او اعدام خواهد بود.


 

مقصود از «نهاد تعدد جرم» در حقوق کیفری چیست؟

اگر کسی مرتکب رفتاری شود که مطابق قانون جزایی دارای مجازات باشد و قبل از آنکه به جهت این رفتار محکومیت قطعی کیفری پیدا کند، مجددا یا حتی مقارن با آن جرم دیگری انجام دهد، اصطلاحا گفته می‌شود مشمول نهاد تعدد جرم است.


 

این نهاد تعدد جرم با تکرار جرم چه تفاوتی دارد؟

در هر دوی اینها شخص مرتکب جرائم متعدد می‌شود اما در تعدد در اثنای ارتکاب این رفتارها به خاطر جرم پیشین، محکومیت کیفری پیدا نکرده است اما در تکرار جرم شخص بعد از آنکه به جهت جرم نخست محکومیت می‌یابد یا محکومیت او اجرا می‌شود،  به جرم دوم اقدام می‌کند که اصطلاحا می‌گوییم جرم دوم او مشمول وصف تکرار است.

موسسه حقوقی آرازفرتاک بهترین موسسه حقوقی در تهران  به شماره ثبت  42395 می باشد.  که از حاذق ترین ومعتبرترین در بخش های حقوق تجارت بین الملل و حقوق و دعاوی ملکی،دعاوی حقوقی،دعاوی کیفری و... به ارائه خدمات مشاوره حقوقی و مشاور املاک و وکالت ( وکیل حقوقی در تهران ، وکیل ملکی، وکیل کیفری، وکیل مهاجرت و وکیل شهرداری و ...) به اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از داخلی و خارجی می پردازد.این موسسه  حقوقی در زمینه های تجارت الکترونیک، حقوق استارتاپ ها و شرکت ها، قانون مالکیت معنوی و اموال و مالکیت ، خدمات حقوقی به شرکت های دانش بنیان می تواند به شما عزیزان مشاوره دهد

به طور حتم یک وکیل پایه یک دادگستری به تنهایی قادر نیست در تمامی حوزه های  حقوقی خدمت رسانی کند و راهنمایی تخصصی به همه موکلان خود بدهد لذا در یک موسسه حقوقی جمعی از وکلا حاضر می شوند و  هریک به طور تخصصی و همچنین گاها به صورت جمعی در موارد مختلف به کارشناسی می پردازند .







 

دیدگاه کاربران
(مورد نیاز)
(مورد نیاز)