02188962168

تنظیم دادخواست و شکوائیه حقوقی

تنظیم دادخواست و شکوائیه حقوقی
خلاصه

تنظیم دادخواست وشکوائیه حقوقی

14 2 00

مقدمه 

علیرغم اینکه در دعاوی کیفری می توان بر روی هر برگه ای شکایت را تنظیم نمود ، در مورد دعاوی حقوقی درخواست رسیدگی الزاما با تقدیم دادخواست صورت می پذیرد . به همین دلیل ، یکی از مراحل اولیه ای که خواهان یک دعوا بایستی طی کند ، تقدیم دادخواست به دادگاه صالح است . پر کردن دادخواست به لحاظ شکلی اهمیت فراوانی دارد . در غیر این صورت موجب صدور قرار رد دادخواست خواهد شد.
نخستین مرحله و اقدامی که برای طرح یک دعوی در دادگستری بایستی انجام شود ارائه دادخواست به دادگاه می باشد . به عبارت دیگر ، هر کسی که قصد پیگیری یک دعوای حقوقی را دارد بایستی ابتدا با ارائه یک دادخواست شروع به انجام این امر نماید .

 

دادخواست چیست؟


دادخواست، یک فرم چاپ شده مخصوص است که برای طرح دعوای حقوقی، باید تکمیل شود.
به طور کلی اولین قدم برای طرح دعوا در مراجع قضایی، با توجه به هدف دعوا که حقوقی است یا کیفری، حسب مورد باید دادخواست حقوقی و یا شکواییه کیفری تنظیم شود.
به عبارت دیگر، اگر قصد داشته باشیم تا در مراجع قضایی و دادگاه‌ها، یک دعوای حقوقی و یا خانوادگی را طرح کنیم، حتماً باید خواسته خود را در فرم مخصوصی که از طرف قوه قضائیه به تصویب رسیده است، تنظیم کنیم. یعنی اگر خواسته خود را در برگه‌های دیگر و یا یک برگه سفید، تنظیم کنیم، مراجع قضایی اصلاً به آن رسیدگی نخواهند کرد.
علیرغم اینکه در دعاوی کیفری می توان بر روی هر برگه ای شکایت را تنظیم نمود ، در مورد دعاوی حقوقی درخواست رسیدگی الزاما با تقدیم دادخواست صورت می پذیرد .
به موجب ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی ، هیچ دادگاهی نمی تواند به دعوایی رسیدگی کند ؛ مگر اینکه شخص یا اشخاص ذی نفع ، وکیل ، قائم مقام یا نماینده قانونی آنان رسیدگی به دعوا را برابر قانون درخواست نموده باشد و طبق ماده 48 قانون آیین دادرسی مدنی ، شروع رسیدگی در دادگاه مستلزم تقدیم دادخواست است .
. برگه دادخواست را می توان از محل فروش اوراق قضایی در دادگستری و مجتمع های قضایی تهیه نمود . دادخواست را باید به دفتر دادگاه صالح برای رسیدگی تحویل داد و در نقاطی که دادگاه دارای شعب متعدد است ، بایستی به دفتر شعبه اول تسلیم کرد .

انواع فرم های دادخواست


دادخواست بدوی یا دادخواست مخصوص دادگاه نخستین
دادخواست شورای حل اختلاف
دادخواست تجدید نظر
دادخواست فرجام خواهی
دادخواست دیوان عدالت اداری
دادخواست واخواهی

چه کسی به دادخواست احتیاج دارد؟


اگر قصد طرح یک دعوای حقوقی در مراجع قضایی و دادگاه‌ها را دارید حتماً باید خواسته خود در فرم مخصوص که از طرف قوه قضاییه تصویب شده تنظیم کنید.


 
چگونه می‌توان از نمونه دادخواست‌های رایگان بنیاد وکلا استفاده کرد؟

بنیاد وکلا به منظور رفاه حال کاربران تعدادی از نمونه دادخواست‌های نوشته شده در موضوعات مختلف را جمع‌آوری کرده و به‌صورت کاملاً رایگان در دسترس قرار داده است.

 

نحوه تنظیم دادخواست


دادخواست می تواند توسط خود فرد ( خواهان ) و یا توسط وکیل او تنظیم شود . قانون آیین دادرسی مدنی نیز در ماده 51 مقرر نموده است که دادخواست بایستی شامل موارد زیر باشد :
- نام و نام خانوادگی
- نام پدر
- سن
- اقامتگاه
- و حتی الامکان شغل خواهان 
- مشخصات وکیل نیز در صورتی که دادخواست توسط وکیل تنظیم شود ، بایستی درج شود .
نکته اینکه در صورتی که محل اقامت یا نشانی خوانده ( کسی که دعوایی بر علیه او مطرح شده است ) ، معلوم نباشد یا به عبارت دیگر خوانده مجهول المکان باشد ، بایستی یک بار در روزنامه آگهی منتشر نمود و در صورتی که مراجعه ای صورت نگیرد ، دادگاه بصورت غیابی حکم صادر می کند .
علاوه بر درج مشخصات طرفین در دادخواست ، قسمت دیگر تعیین خواسته و بهای آن است که تعیین صحیح آن نقش بسیار مهمی در صدور حکم خواهد داشت . خواسته یا مالی است و یا غیر مالی ؛ بعنوان مثال در صورتی که از شخصی طلبی داریم ، بایستی میزان و مبلغ آن را در دادخواست قید نماییم ، همچنین اگر مردی که همسرش منزل را ترک کرده است ، باید در قسمت خواسته الزام به تمکین وی را درج کند .
یکی دیگر از قسمت های دادخواست ، دلایل و منضمات دادخواست است ؛ که با استفاده از ادله اثبات دعوی در امور حقوقی امکان پذیر خواهد بود . بعنوان مثال ، کپی برابر با اصل سند ازدواج ، شهادت شهود ، کارشناسی و ... می تواند جزء دلایل دادخواست باشد که از طریق پیوست های دادخواست بایستی ارایه شوند .
در قسمت شرح دادخواست نیز توضیحاتی کلی راجع به دادخواست و خواسته نوشته شده و دلایل و مستندات نیز مورد اشاره قرار می گیرند .

 

روند اداری تنظیم دادخواست


در اکثر شهر ها به بستر خدمات الکترونیک و اینترنتی قوه قضایه دسترسی وجود دارد و به همین دلیل به ندرت پیش می آید که محاکم قضایی دادخواست ها را به صورت دستی و غیر رسمی بپذیرند.
بنابراین افرادی که قصد طرح دعوی در محاکم قضایی دارند باید به سامانه خدمات الکترونیک قضایی مراجعه نموده و یا با مراجعه کردن به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و پرداختن هزینه معین شده در رابطه با تنظیم و تکمیل دادخواست، روند طرح دعوی حقوقی خود را در محاکم قضایی آغاز نمایند.
البته اگر در شهرستان کوچکی که هنوز دسترسی به خدمات الکترونیکی وجود ندارد، امکان پذیرش دادخواست به صورت دستی توسط دادگاه ها وجود دارد.

 

تنظیم دادخواست اعاده حیثیت 


نوشتن دادخواست اعاده حیثیت برای زمانی می باشد که شخصی علیه شخص دیگری مطالب غیر واقعی بیان کند و باعث تشویش اذهان عمومی یا تخریب شخصیت او شود. بنابراین شخص زیان دیده می تواند دادخواست اعاده حیثیت تنظیم کند و خوانده باید برای جبران خسارت مادی و معنوی او اقدام کند و در مواردی نیز مجازات در پی دارد.
ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی به صورت دقیق این موضوع را اینگونه بیان کرده است:
“هرکس به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی به وسیله، نامه، شکوائیه، مراسلات، عرایض، گزارش یا توزیع هرگونه اوراق چاپی یا خطی با امضا یا بدون امضا اکاذیبی را اظهار کند یا به همان مقاصد اعمالی را برخلاف حقیقت را به عنوان نقل قول به شخص حقیقی یا حقوقی یا مقامات رسمی تصریحاً یا تلویحاً نسبت دهد اعم از اینکه به طریق مزبور به نحوی از انحاء ضرر مادی یا معنوی به غیر واقع شود یا نه علاوه بر اعاده حیثیت در صورت امکان، باید به حبس از ۲ ماه تا ۲ سال و یا شلاق تا ۷۴ ضربه محکوم شود”

 

تنظیم دادخواست مطالبه وجه


دعاوی مربوط به امور مالی از رایج ترین دعاوی است. از این دست دعاوی می توان به دادخواست مطالبه وجه یا مطالبه چک  اشاره کرد.
با تنظیم دادخواست مطالبه وجه، خواهان، خواسته که همان طلب خود می باشد را از طریق مراجع قانونی پیگیری می کند و دعوی را علیه خوانده در دادگاه اقامه می کند.
در زمینه چک در صورتی که حساب شخص صادر کننده چک موجودی کافی نداشته باشد شخص می تواند چک را برگشت بزند و برای مطالبه وجه با تنظیم دادخواست مطالبه وجه از طریق مراجع قانونی اقدام کند.

 

تنظیم دادخواست اعسار


در صورتی که دعوای مالی علیه شخصی مطرح شده باشد و شخص خوانده توانایی پرداخت مبلغ مورد نظر را نداشته باشد، می تواند نسبت به نوشتن دادخواست اعسار و ارائه آن به دادگاه اقدام کند.
با تنظیم این دادخواست شخص ناتوانی خود را به دادگاه اعلام می کند و بنا به دلایل موجود دادگاه می تواند اعسار را بپذیرد یا آن را رد کند.

تنظیم دادخواست تنظیم سند


در صورت خرید یا فروش اموال غیر منقول مثل ملک یا زمین در صورتی که فروشنده برای تنظیم سند و انتقال آن به خریدار اقدامی نکند، خریدار می تواند با تنظیم دادخواست الزام به تنظیم سند رسمی از مراجع قضایی برای دریافت حق و حقوق خود اقدام کند.

 

تنظیم دادخواست طلاق


دادخواست طلاق می تواند از طرف زوج یا زوجه به دادگاه خانواده ارائه شود. اول از همه باید به این نکته توجه کرد که در تنظیم دادخواست طلاق توافق، متن نوشته شده اهمیت چندانی ندارد و نیاز نیست خیلی روی آن تمرکز بشود. فقط بهتر است تمامی توافقات بین طرفین در آن نوشته شده باشد. به عنوان نمونه اگر تنظیم دادخواست طلاق بر عهده وکیل باشد، وی می تواند متن توافق شده بین زوجین را نزد خود محفوظ نگه دارد و مواردی نظیر: مهریه، نفقه و موارد این چنینی را از طریق دفاتر خدمات قضایی صورت جلسه کند.
موردی دیگری نیز وجود دارد که در آن مراحل نوشتن دادخواست بدون حضور وکیل انجام می پذیرد. در این شرایط زوجین با در دست داشتن مدارک مورد نیاز جهت طلاق توافقی، به دفاتر خدمات قضایی الکترونیکی مراجعه کرده و با ارائه مدارک فقط اعلام می کنند که خواستار طلاق توافقی می باشند.
در این نوع دفاتر، معمولا یک نسخه آماده جهت انجام اینکار موجود می باشد و زوجین فقط لازم است در انتها آن را امضا کنند. این مورد نیز نباید فراموش شود که در صورت پشیمانی یکی از طرفین، و در شرایطی که ادامه کار پیگیری نشود، پرونده بسته خواهد شد.


 

معرفی شکوائیه حقوقی


شکوائیه کیفری، درخواستی است که به موجب آن شخص و یا گروهی از اشخاص که از وقوع یک عمل مجرمانه آسیب دیده‌اند، از مرجع قضایی صالح می‌خواهند که ضمن جبران خسارات ناشی از عمل مجرمانه توسط فرد خاطی مجازات مربوط به خود جرم در حق فرد مجرم اعمال گردد. فرد تنظیم کننده شکوائیه، شاکی و فرد مقابل دعوی کیفری، مشتکی عنه نامیده می‌شود.
براساس ماده ۶۸ قانون آیین دادرسی کیفری برای ثبت شکوائیه و یا شکایت نامه کیفری می‌بایست موارد زیر حتما در برگه شکوائیه وجود داشته باشد:
مشخصات شاکی و یا وکیل وی شامل نام و نام خانوادگی، نام پدر، تاریخ تولد، میزان تحصیلات، وضعیت تاهل، تابعیت، مذهب، شماره شناسنامه، کد ملی، تلفن ثابت و همراه، نشانی دقیق به همراه کد پستی
مشخصات مشتکی عنه شامل نام و نام خانوادگی، نام پدر، شماره تلفن، کد ملی و نشانی دقیق.
موضوع شکایت
محل وقوع جرم
ادله وقوع جرم
متن شکوائیه؛ شامل شرح مختصر نحوه وقوع جرم، میزان خسارات وارد شده و درخواست از مرجع ذیصلاح با استناد به مواد قانونی.
متن شکوائیه در فرم مخصوص و توسط دفتر خدمات الکترونیک قضایی در هر منطقه ثبت می‌شود.

 

تفاوت تنظیم دادخواست و شکوائیه


دادخواست مربوط به دعاوی حقوقی و شکوائیه مربوط به دعاوی کیفری است.
در شکوائیه فرد شاکی خواهان مجازات برای مشتکی عنه است، اما در دادخواست حقوقی، خواهان به دنبال الزام خوانده به انجام تکلیف است.
پس از تنظیم شکوائیه کیفری و ثبت آن ابتدا در دادسرا مطرح و بررسی و سپس در صورت صدور قرار مجرمیت به دادگاه ارجاع می‌شود. اما دادخواست حقوقی بسته به میزان خواسته و نوع آن مستقیما به دادگاه و یا شورای حل اختلاف می‌رود.
میزان تمبر مالیاتی دعاوی کیفری به صورت ثابت ۲۰۰۰ تومان است. در صورتی که تمبر مالیاتی دعاوی مالی بسته به میزان خواسته متغیر و یک و نیم هزارم مبلغ خواسته است.
برای دعوت متهم و یا مشتکی عنه به دادسرا و یا دادگاه از احضاریه و برای دعوت از خوانده از برگه اخطاریه استفاده می‌شود.
در تنظیم دادخواست حقوقی، چنانچه خوانده مجهول المکان باشد، دادگاه سه بار دستور نشر آگهی در روزنامه کثیر الانتشار و یا روزنامه رسمی برای حضور خوانده در دادگاه را می‌دهد، و پس از آن در صورت عدم حضور خوانده، حکم غیابی صادر می‌شود.


بسیاری از دادخواست ها و یا شکوائیه‌ها به دلیل عدم تنظیم درست، موضوع غلط، مدارک نامتناسب با پرونده و یا عدم استناد درست به مواد قانونی و شرح غلط ماجرا، در مراجع قانونی دچار خدشه گردیده و عملا خواهان و یا شاکی به حق خود نمی‌رسند. این در حالی است که یک مشاوره حقوقی یا یک وکیل مجرب در حوزه موضوع پرونده موجب می‌شود که ماه‌ها در وقت و میلیون‌ها تومان در هزینه موکلین صرفه جویی شود. همچنین، در بسیاری از این موارد، تنظیم دادخواست و یا شکوائیه توسط وکیل حقوقی موجب پذیرش وکالت از سوی وی شده که احتمال پیروزی در پرونده را به شدت افزایش می‌دهد.
متخصصین حقوقی و وکلای با تجربه موسسه حقوقی اراز فرتاک  نیز آماده اند   تا به‌طور کاملاً تخصصی و موضوعی دادخواست مورد نظر شما را برای شما تنظیم کنندو یا با  خدمات مشاوره حقوقی به  سوالات شما عزیزان پیرامون دادخواست و نحوه تنظیم آن پاسخ دهند.

 

دیدگاه کاربران
(مورد نیاز)
(مورد نیاز)