02188962168

حبس تعزیری چیست

حبس تعزیری چیست
خلاصه

حبس تعزیری چیست

14 2 00

تعزیر چیست؟


به جز تعزیر، سه نوع مجازات دیگر یعنی قصاص، حد و دیه، تعریف و اندازه ی مشخصی دارند و به نسبت سبکی یا سنگینی جرم صورت گرفته، اعمال خواهند شد.
حدود این مجازات‌ها در شرع و قانون به صورت کاملا شفاف آورده شده است. اما مجازات تعزیر از پیش تعریف شده ی قطعی نیست و بسته به جرمی ‌که مستوجب تعزیر می‌شود، مجازات تعیین خواهد شد.
ماده ۱۶ قانون مجازات اسلامی ‌تعزیر را این گونه تعریف می‌کند که آن عقوبت یا تادیبی ست که میزان و نوع آن در شرع مشخص نشده و حاکم و قاضی آن را تعیین خواهد کرد. تعزیر می‌تواند شامل ضربات شلاق، جزای نقدی و یا حبس باشد. توجه داشته باشید که ضربات شلاقی که در حکم تعزیر به محکوم داده می‌شود، حتما باید از تعداد ضربات حد شرعی کمتر باشد، زیرا در غیر این صورت نیازی به صدور حکم تعزیر نیست و می‌توان به یکباره حد شرعی را اجرا کرد.
به علاوه در اجرای حد شرعی، در صورتی که شخص اجرا کننده ی حد حین وارد آوردن ضربات شلاق موجب آسیب رساندن به بخشی دیگر از اعضای بدن محکوم شود، چیزی به وی نسبت داده نخواهد شد. اما زمانی که ضربات شلاق در تعزیر اجرا می‌شود، هر گونه آسیب رسانی به دیگر قسمت‌های بدن محکوم، می‌توانند موجب ایجاد مسئولیت در مجری حکم باشد و حتی ماجرا به پرداخت دیه از سوی کسی که تازیانه می‌زند نیز کشانده شود.
 
 

انواع جرایم تعزیری


دسته بندی جرائمی‌ که ما را به حکم تعزیر می‌رساند، شامل نقض مقرارات حکومتی، شکستن محرمات شرعی و برهم زدن نظامات اجتماعی و منفعت عام و دیگر مواردی نظیر شکستن مقررات راهنمایی و رانندگی و … می‌گردد.  به طور مثال احتکار، کلاهبرداری، فرار مالیاتی، قاچاق ارز، کم فروشی، گران فروشی و … شامل صدور حکم تعزیر خواهند شد.

 نحوه تعیین مجازات تعزیری


همان طور که پیش تر نیز توضیح دادیم، نوع و سطح مجازات تعزیری توسط قاضی در دادگاه اصلح مشخص می‌شود. اما این که قاضی چه نوع تعزیری و با چه سطحی را برای محکوم در نظر بگیرد، به عوامل مختلفی بستگی خواهد داشت. این عوامل از موقعیت ذهنی و روانی فرد حین ارتکاب جرم آغاز شده، تا سطح آثار جرم و انگیزه‌های متهم و نیز شکل ارتکاب آن و غیره ادامه خواهد داشت. همین طور قاضی به سوابق متهم توجه می‌کند و شرایط خانوادگی و سطح اجتماعی که وی از آن بیرون آمده را لحاظ خواهد کرد.
 
 
درجات مجازات تعزیری کدامند؟

مطابق ماده۱۹ قانون مجازات اسلامی مجازات‌های تعزیری به هشت درجه تقسیم می‌شود:
درجه ۱
حبس بیش از بیست و پنج سال
جزای نقدی بیش از یک میلیارد (۱.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ريال
مصادره کل اموال
انحلال شخص حقوقی
درجه ۲
حبس بیش از پانزده تا بیست و پنج سال
جزای نقدی بیش از پانصد و پنجاه میلیون (۵۵۰.۰۰۰.۰۰۰) ريال تا یک میلیارد (۱.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ريال
درجه ۳
حبس بیش از ده تا پانزده سال
جزای نقدی بیش از سیصد و شصت میلیون (۳۶۰.۰۰۰.۰۰۰) ريال تا پانصد و پنجاه میلیون (۵۵۰.۰۰۰.۰۰۰) ريال
درجه ۴
حبس بیش از پنج تا ده سال
جزای نقدی بیش از یک‌صد و هشتاد میلیون (۱۸۰.۰۰۰.۰۰۰) ريال تا سیصد و شصت میلیون (۳۶۰.۰۰۰.۰۰۰) ريال
درجه ۵
حبس بیش از دو تا پنج سال
جزای نقدی بیش از هشتاد میلیون (۸۰.۰۰۰.۰۰۰) ريال تا یک‌صد و هشتاد میلیون (۱۸۰.۰۰۰.۰۰۰) ريال
محرومیت از حقوق اجتماعی بیش از پنج تا پانزده سال
ممنوعیت دائم از یک یا چند فعالیت شغلی یا اجتماعی برای اشخاص حقوقی
ممنوعیت دائم از دعوت عمومی برای افزایش سرمایه برای اشخاص حقوقی
درجه ۶
حبس بیش از شش ماه تا دو سال
جزای نقدی بیش از بیست میلیون (۲۰.۰۰۰.۰۰۰) ريال تا هشتاد میلیون (۸۰.۰۰۰.۰۰۰) ريال
شلاق از سی و یک تا هفتاد و چهار ضربه و تا نود و نه ضربه در جرایم منافی عفت
محرومیت از حقوق اجتماعی بیش از شش ماه تا پنج سال
انتشار حکم قطعی در رسانه‌ها
ممنوعیت از یک یا چند فعالیت شغلی یا اجتماعی برای اشخاص حقوقی حداکثر تا مدت پنج سال
ممنوعیت از اصدار برخی از اسناد تجاری توسط اشخاص حقوقی حداکثر تا مدت پنج سال
درجه ۷
حبس از نود و یک روز تا شش ماه
جزای نقدی بیش از ده میلیون (۱۰.۰۰۰.۰۰۰) ريال تا بیست میلیون (۲۰.۰۰۰.۰۰۰) ريال
شلاق از یازده تا سی ضربه
محرومیت از حقوق اجتماعی تا شش ماه
درجه ۸
حبس تا سه ماه
جزای نقدی تا ده میلیون (۱۰.۰۰۰.۰۰۰) ريال
شلاق تا ده ضربه
 
 

حبس تعزیری چیست و آیا حبس تعزیری را می‌توان خرید؟


حبس تعزیری به حبسی گفته می‌شود که در برابر حبس ابدی(حدود الله) قرار گرفته باشد. این نوع مجازات که به نوعی تادیب محسوب می‌شود، بر طبق شرع و ماده ۱۶ موجود در قانون مجازات اسلامی‌ایران در اختیار حاکم قرار گرفته است. البته لازم به ذکر است در برخی مواقع حبس تعزیری در برابر حبس تعلیقی قرار می‌گیرد و در نهایت متهم محکوم به اجرای آن حکم نخواهد بود.
صدور حکم اقدام تأمینی همانند حکم مجازات، تنها هنگامی جایز است که کسی مرتکب جرم شده باشد. لیکن حکم اقدام تأمینی ممکن است از مرجع اداری و نه ضرورتاً قضائی، نیز صادر شود. تقسیم‌بندی مجازات‌ها مطابق قانون مجازات اسلامی فعلی عبارتند از: حدود- قصاص- دیات-تعزیرات و اقدامات تأمینی و ترتیبی. طبق ماده ۱۸ قانون مجازات اسلامی؛ تعزیر مجازاتی است که مشمول عنوان حد، قصاص یا دیه نیست و به موجب قانون در موارد ارتکاب محرمات شرعی یا نقض مقررات حکومتی تعیین و اعمال می‌گردد. نوع، مقدار، کیفیت اجرا و مقررات مربوط به تخفیف، تعلیق، سقوط و سایر احکام تعزیر به موجب قانون تعیین می‌شود.
دادگاه در صدور حکم تعزیری، با رعایت مقررات قانونی، موارد زیر را مورد توجه قرار می‌دهد:
الف) انگیزه مرتکب و وضعیت ذهنی و روانی وی حین ارتکاب جرم؛
ب) شیوه ارتکاب جرم، گستره نقض وظیفه و نتایج زیان‌بار آن؛
پ) اقدامات مرتکب پس از ارتکاب جرم؛
ت) سوابق و وضعیت فردی، خانوادگی و اجتماعی مرتکب و تأثیر تعزیر بر وی.


 

چه کسانی به حبس تعزیری محکوم می‌شوند؟


حبس تعزیری برای تخلفات شرعی و اعمال حرام در نظر گرفته شده است. در واقع این نوع حبس برای ان دسته از جرایمی‌است که برایشان در شرع مجازات دقیق تعیین نشده است.
برخی تصور می‌کنند که حبس تعزیری قابل فروش است، در صورتی که چنین چیزی صحت ندارد. اما می‌توان حبس تعزیری را به جزای نقدی تبدیل نمود.
 
 

حبس تعویقی


گونه ای از حکم حبس در احکام حبس تعزیری وجود دارد که به آن به حبس تعویقی اطلاق می‌شود. برای فهم بهتر موضوع در نظر بگیرید فردی پس از ارتکاب جرم دو سال حکم حبس تعزیری دریافت کرده است. در این شرایط حبس تعویقی این طور مصداق پیدا می‌کند که قاضی به جای صدور حکم و اجرای آن، محکوم را ملزم به اجرای فعالیت خاصی در مدت زمان معین می‌کند. پس از این دوره اگر محکوم فعالیت حکم داده شده را به صورت کامل و با تعهد به پایان رسانده باشد، به احتمال زیاد حکم حبس وی ملغی خواهد شد. با این حساب محکوم هم با تعویق حکم خود رو به رو می‌شود و هم اینکه می‌تواند به طور کلی موجب حذف آن شود.
حبس تعویقی برای احکام حبس دو سال و کمتر از آن متصور می‌باشد.
 
 

حبس تعلیقی


با استناد به ماده ی ۴۱ قانون مجازات اسلامی، اگر فردی به پانزده سال حبس تعزیری یا کمتر از آن محکوم شود، قاضی این اختیار را دارد که بخش از این حبس و یا حتی تمام آن را برای مدت زمان از یک سال تا پنج سال مورد تعلیق قرار دهد.
معلق کردن حبس در این شکل به آن معنی است که فرد محکوم به جای انتقال به زندان و اجرای حکم، آزاد خواهد شد. اگر در مدت زمان تعلیق حکم یعنی این یک تا پنج سال فرد خاطی جرم دیگری مرتکب نشود، حکم حبس صادر شده از وی برداشته خواهد شد و در سابقه ی کیفری وی نیز آورده نمی‌شود. اما اگر این فرد در مدت تعلیق حکم حبس مرتکب دیگری شود و مدت زمان حبس تازه ای برای او در دادگاه صادر گردد، وی محکوم به تحمل هر دو حکم حبس خواهد بود و تعلیق برداشته می‌شود.
طبق ماده ۴۶ قانون مجازات اسلامی؛ در جرایم تعزیری درجه سه تا هشت دادگاه می‌تواند در صورت وجود شرایط مقرر برای تعویق صدور حکم، اجرای تمام یا قسمتی از مجازات را از یک تا پنج سال معلق نماید. دادستان یا قاضی اجرای احکام کیفری نیز پس از اجرای یک‌سوم مجازات می‌تواند از دادگاه صادرکننده حکم قطعی، تقاضای تعلیق نماید. همچنین محکوم می‌تواند پس از تحمل یک‌سوم مجازات، در صورت دارا بودن شرایط قانونی، از طریق دادستان یا قاضی اجرای احکام کیفری تقاضای تعلیق نماید. تعلیق در مجازات حبس به این معناست که حبس درجه ۳ تا ۸ در صورت وجود جهات مقرر در تعویق حکم اجرای مجازات را یک تا پنج سال معلق کنند.
جهات مقرر نیز عبارتند از:
الف) وجود جهات تخفیف؛
ب) پیش‌بینی اصلاح مرتکب؛
پ) جبران ضرر و زیان یا برقراری ترتیبات جبران؛
ت) فقدان سابقه کیفری مؤثر.


 
 

تفاوت حبس تعزیری با تعلیقی چیست؟


بنابراین تعزیر نوعی مجازات است و حبس تعزیری حبس های مندرج در ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی۹۲ هستند و در مقابل حبس حدی قرار دارند منتها حبس تعلیقی حبسی است که به دلیل وجود جهات تعویق، قابل تعلیق خواهد بود. زیرا جهات تعلیق مجازات از جمله حبس، همان جهات تعویق است.
 
 
 
 

خرید حبس تعزیری، اشتباه عوام در به کار بردن کلمات


یک اشتباه رایج در به کار بردن کلمات میان عوام، خریدن حبس تعزیری است. خرید و فروش حبس که مجازات و کیفر جرم است امکان ندارد منتها با وجود جهات تخفیف، تبدیل آن به جزای نقدی آن هم جرایم مذکور در مجازات های جایگزین حبس امکان پذیر است.
جهات تخفیف نیز عبارتند از:
الف) گذشت شاکی یا مدعی خصوصی؛
ب) همکاری مؤثر متهم در شناسایی شرکا یا معاونان، تحصیل ادله یا کشف اموال و اشیاء حاصله از جرم یا به ‌کار رفته برای ارتکاب آن؛
پ) اوضاع و احوال خاص مؤثر در ارتکاب جرم، از قبیل رفتار یا گفتار تحریک‌آمیز بزه‌دیده یا وجود انگیزه شرافتمندانه در ارتکاب جرم؛
ت) اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار مؤثر وی در حین تحقیق و رسیدگی؛
ث) ندامت، حسن سابقه و یا وضع خاص متهم از قبیل کهولت یا بیماری؛
ج) کوشش متهم به ‌منظور تخفیف آثار جرم یا اقدام وی برای جبران زیان ناشی از آن؛
چ) خفیف بودن زیان وارده به بزه‌دیده یا نتایج زیان‌بار جرم؛
ح) مداخله ضعیف شریک یا معاون در وقوع جرم
 
 
 

مجازات‌های جایگزین حبس در احکام حبس تعزیری کمتر از یک سال


اگر حکم حبس تعزیری برای مدت یک سال یا زمانی کمتر از آن صادر شود، طبق ماده ی ۶۱ قانون مجازات اسلامی، قاضی می‌تواند این حکم را به جزای نقدی تبدیل سازد و یا اینکه محکوم به جای تحمل حبس، نوعی از خدمات عمومی ‌را که قاضی تعیین کننده ی آن است، بدون دریافت دستمزد انجام دهد. به اتخاذ این تصمیمات از سوی قاضی به جای تحمل حبس، مجازات‌های جایگزین حبس تعزیری گفته می‌شود و این جایگزینی‌ها در مورد انواع دیگر حبس، قابل اجرا نیستند.
در سال گذشته، قضات مختلف در گوشه و کنار کشور، مجازات‌های جایگزین حبس جالبی را برای محکومان انتخاب کردند، که سر و صدای رسانه ای زیادی نیز برپا کرد. این تصمیمات به جای پر کردن زندان‌ها بسیار سازنده و موثرتر به نظر می‌رسند.
 
 
در کلیه امور حقوقی که در حوزه مسائل حقوق جزا و جرم و جرم شناسی می باشد وکیل متخصص امور کیفری اقدام به ارائه خدمات حقوقی مینماید. در ذیل برخی از عناوین کیفری حوزه فعالیت وکیل کیفری به اختصار توضیح داده می شود
وکیل امور کیفری کسی است که تخصص وی در زمینه مقررات امور کیفری یا جزایی است. کار اصلی وی تشخیص جرم و عمل مجرمانه است. به عبارتی کار وکیل کیفری در دادسرا و دادگاه کیفری می باشد و حوزه تخصصی وی حقوق جزا و جرم شناسی است
موسسه حقوقی آراز فرتاک  متشکل از مشاورین حقوقی و وکلای متخصص و با سابقه در امور کیفری اقدام به ارائه خدمات حقوقی وکالت و مشاوره حقوقی در کلیه امور کیفری مینماید.

دیدگاه کاربران
(مورد نیاز)
(مورد نیاز)