02188962168

حکم جلب چیست

حکم جلب چیست
خلاصه

انواع دستور جلب- حکم جلب حقوقی- حکم جلب کیفری- موارد صدور حکم جلب- نحوه دریافت حکم جلب- رابطه قرار منع قرار تعقیب با حکم جلب

22 8 00

به طور کلی حکم جلب عبارتی عامیانه است که در علم حقوق به آن قرار جلب یا «دستور جلب» گفته میشود؛ این دو در دعاوی حقوقی و کیفری دارای مفهومی متفاوت هستند؛ به عبارت دیگر در دعاوی حقوقی ، حکم به معنای رأی دادگاه است، در صورتی که دستور جلب، رأی محسوب نمیشود و فقط نوعی دستور است. قرار جلب، در امور کیفری دستوری است که قاضی پرونده در مراحل مختلف برای دستگیری افراد صادر میکند. بنابراین می توان گفت قرار جلب در دو حالت صادر میشود:
گاهی قاضی دادگاه در روند اجرای حکم، برای مجبور کردن فرد به اجرای حکم، قرار جلب صادر میکند
 گاهی نیز فرد هنوز متهم نشده و قاضی جهت رسیدگی به حکم و انجام تحقیقات بیشتر، دستور جلب کسی را که از او شکایت شده است، صادر میکند. در این صورت، هنوز مشخص نیست که فرد متهم است یا خیر و فقط اتهام به وی توجه دارد و به این علت قاضی این قرار را صادر میکند.


 

انواع دستور جلب

دستور جلب عادی :

زمانی که نشانی متهم را می دانیم ، قاضی پیگیری دستور جلب را به یک مرکز مشخص ابلاغ می کند و فقط آن مرکز اجازه پیگیری جلب دارد.

دستور جلب سیار :

زمانی که نشانی محل زندگی متهم را نمی دانیم، قاضی پیگیری دستور جلب را به تمام مراکز قضایی پیگیری دستور جلب صادر می کند.

 

جلب عادی با جلب سیار چه تفاوتی دارد؟

در صورتی که شاکی از نشانی محل زندگی فرد متهم اطلاع داشته باشد آن را در اختیار قاضی و دادگاه قرار می‌دهد تا حکم جلب او صادر شود. این حکم جلب از نوع عادی است. در حکم جلب عادی قاضی حکم را به یک کلانتری خاص آن محل ابلاغ می‌کند.
ولی اگر شخص طلبکار نشانی بدهکار را نداشته باشد و یا متهم فراری باشد در این صورت به دادگاه اعلام می‌کند و حکم جلب سیار صادر می‌شود. در جلب سیار حکم جلب به تمام کلانتری‌های حوزه‌ی قضایی صادر می‎شود تا متهم را هرچه سریع‌تر پیدا کنند. البته باید بدانید که در پرونده‎های حقوقی این چنینی دستور جلب مجازات به شمار نمی‌رود و حکم جلب فقط برای تحت فشار قراردادن متهم و ادای دین صادر می‌شود.

حکم جلب حقوقی

قرار جلب حقوقی دستوری است که قاضی پرونده در مراحل مختلف برای دستگیری افراد صادر می‌کند تا آنها در محضر دادگاه حاضر شوند. قرار جلب در دو حالت صادر می‌شود؛ گاهی قاضی دادگاه در روند اجرای حکم، برای مجبور کردن فرد به اجرای حکم، قرار جلب صادر می‌کند و گاهی نیز زمانی که هنوز فرد متهم نشده است، قاضی برای رسیدگی به حکم و انجام تحقیقات بیشتر دستور جلب کسی را که از او شکایت شده است، صادر می‌کند، البته در این مورد هنوز معلوم نیست که فرد متهم است یا خیر و فقط اتهام متوجه وی است و به این علت که دلایلی برای متهم بودن او وجود دارد، قاضی این قرار را صادر می‌کند. در این حالت ابتدا متهم را به دادگاه دعوت می‌کنند و در صورتی که وی در دادگاه حاضر نشد، برای رسیدگی به پرونده او را جلب می‌کنند. اما در دعاوی حقوقی در صورتی می‌توان دستور جلب صادر کرد که این امکان وجود نداشته باشد که در زمان اجرای حکم، مالی از بدهکار معرفی شود یا اینکه خود بدهکار مالی را برای ادای دین خود معرفی نکند، بنابر این قاضی پرونده با اعمال ماده ۲ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، حکم جلب او را صادر می‌کند.

 

حکم جلب کیفری

حکم جلب کیفری قراری است که در هر مرحله از دعوا به دستور قاضی رسیدگی کننده به جهت دستگیری افراد صادر می شود و به موجب آن افراد در دادگاه حاضر می شوند.
حکم جلب کیفری در دو مورد صادر می گردد که آن دو مورد عبارت است از:
1. اجبار فرد به اجرای حکم: مورد اول زمانی است که حکمی علیه فرد صادر شده و در مرحله اجرا می باشد و قاضی دستور می دهد تا فرد را برای اجرا نمودن حکم جلب نمایند.
2. انجام تحقیقات بیشتر: مورد دوم زمانی صادر می گردد که هنوز اتهامی علیه فرد ثابت نشده است. ولی قاضی مبادرت به صدور قرار جلب میکند تا بتواند با حضور فرد تحقیقات بیشتری نموده و به پرونده رسیدگی کند. در این حالت فرد هنوز به عنوان مجرم شناخته نشده است ولی دلایلی وجود دارد که اتهام را متوجه او می کند. در این حالت قبل از جلب فرد را به دادگاه دعوت می نمایند. ولی اگر دعوت دادگاه را اجابت نمود آنگاه برای جلب وی از جانب قاضی رسیدگی کننده قرار جلب صادر خواهد شد.


 

بررسی انواع حکم جلب در ایران 

جلب در لغت به معنی طلب، بدست آوردن، کشیدن و ربودن، بازداشت و دستگیری می باشد و در حقوق ایران به 2 دسته تقسیم می شود: 

1- جلب تقویتی :

جلب ثالث به منظور استفاده از اطلاعات او به منظور تقویت ادله و موضوع یکی از طرفین دعوا بدون اینکه حکمی نسبت به ثالث صادر شود ، این ثالث چون به عنوان مدعی علیه را ندارد باید با او مانند شاهد رفتار کرد.

2-جلب ثالث:

یکی از موارد طواری دادرسی است که در آن هریک از اصحاب دعوا در مرحله نخستین و پژوهش می توانند شخص ثالثی را به دادرسی جلب کنند .ثالث مذکور عنوان اصحاب دعوا را دارد و مجلوب یا مجلوب ثالث نامیده می شود. ( زیرا حکمی که صادر می شود نسبت به او نیز اثر گذرا است ) (مواد 135 الی 140 ق آدم)(م 54 ق آددیوان عدالت اداری)

 

موارد صدور حکم جلب

در پرونده های حقوقی جهت تکمیل پرونده و کشف حقیقت به شهادت شهود نیاز است. از این رو به دادگاه احضار می شوند و چنانچه این افراد بدون دلیل موجه در دادگاه حضور نیابند، حکم جلب آنها صادر می شود.
متهمی که به دادگاه احضار می شود ولی بدون دلیل موجه از حضور در دادگاه امتناع کند، مجددا احضاریه به وی ابلاغ می شود. بی توجهی وی به ابلاغیه برای بار دوم و عدم حضور در دادگاه، منجر به صدر حکم جلب وی می شود.
در صورت وجود احتمال فرار یا اختفای متهم، از همان ابتدا حکم وی صادر می شود.
برای وادار کردن متهم به اجرای حکم قطعی صادر شده توسط دادگاه.
چنانچه اجرای حکم صادره به تعویق افتد و احضاریه ای به متهم جهت اطلاع وی از این موضوع ابلاغ شود. عدم حضور وی در دادگاه بدون دلیل موجه، صدور حکم جلب وی را در پی خواهد داشت. البته در این حالت جلب وی به منظور ابلاغ و تفهیم حکم دادگاه و شرایط آن به وی خواهد بود.
در ارتکاب جرائم مشهود، ضابطین دادگستری جهت رسیدگی به جرم وی و تکمیل پرونده، مجرم را برای حداکثر 24 ساعت جلب و بازداشت می کنند.
نصب هرگونه بنر تبلیغاتی، اعلامیه و … بر روی تابلوهای ارگان های دولتی از جمله مدارس، بیمارستان ها و یا تابلوهای راهنمایی و رانندگی، جرم محسوب شده و ماموران نیروی انتظامی می توانند در صورت مشاهده، فرد مرتکب را جلب نموده و به مقامات قضائی مربوطه تحویل دهند.


 

نحوه دریافت حکم جلب

 برای دریافت حکم جلب در پرونده های حقوقی، حتما باید حکم قطعی در رابطه با پرونده صادر شده باشد و پیش از آن، امکان دریافت حکم جلب وجود ندارد به عبارت دیگر، در حکم جلب، ما دادخواست نداریم و تنها امکان درخواست صدور آن وجود دارد. 

بنابراین، برای دریافت حکم جلب در امور حقوقی باید صبر کرد تا پرونده به مرحله اجرای حکم رسیده باشد و پس از عدم اجرای حکم توسط محکوم علیه، می توان درخواست صدور حکم جلب کرد. درخواست صدور حکم جلب در تمامی پرونده های حقوقی برای امور مالی به یک صورت است و فقط نوع خواسته، متفاوت است.
در پرونده های کیفری نیز بعد از ثبت شکایت شاکی و بازجویی از وی، اظهاریه ای با هدف بازجویی از متهم برای او ابلاغ می شود و در صورتی که متهم حضور نیابد، حکم جلب وی را می توان دریافت کرد. البته در امور کیفری حکم جلب را در مرحله اجرای حکم نیز می توان دریافت کرد. برگ جلب مانند احضاریه است و باعث می شود که به اطلاع  شخص احضار شده برساند که به چه اتهامی دستگیر می شود.


 

پیگیری حکم جلب

پیگیری حکم جلب در دعاوی حقوقی و کیفری متفاوت می باشد. در دعاوی کیفری، موضوع وقوع جرم است.
در دعاوی حقوقی باید حکم صادر شده باشد و حکم صادره به مرحله اجرا در آید، اگر از محکوم علیه، مال دریافت نشده باشد؛ می توان پیگیری حکم جلب را درخواست نمود؛ اما در دعاوی کیفری، پیگیری حکم جلب می تواند قبل از صدور حکم صورت پذیرد.


 

رابطه قرار منع قرار تعقیب با حکم جلب

گاهی بازپرس پس از رسیدگی به موضوع، برای متهم قرار منع تعقیب (منع پیگرد) صادر می کند. یعنی اعلام می کند که متهم یا به دلیل کافی نبودن دلایل یا به دلیل جرم نبودن عملی که به او نسبت داده شده است، قابل تعقیب نیست و باید رها شود. در این موارد شاکی و دادستان حق تجدیدنظرخواهی و اعتراض به این قرار را دارند وقتی که دادستان یا شاکی از این قرار تقاضای تجدیدنظر و به آن اعتراض کنند، برای رسیدگی به این اعتراض، پرونده به دادگاه خواهد رفت و دادگاه مورد را بررسی می کند و چنانچه به این نتیجه برسند که متهم قابل تعقیب است و قرار بازپرس دال بر غیرقابل تعقیب بودن متهم صحیح نیست، قرار بازپرس را نقض می کند و « قرار جلب به رسیدگی» صادر می شود. جلب به رسیدگی یا جلب به دادرسی یعنی اینکه دادگاه تشخیص می دهد که این پرونده باید دارای قرار مجرمیت و کیفرخواست باشد و قابل طرح در دادگاه است.


 موسسه حقوقی آرازفرتاک  به شماره ثبث  در تهران تاسیس شده  که از حاذق ترین ومعتبرترین در بخش های حقوق تجارت بین الملل و حقوق و دعاوی داخلی به ارائه خدمات مشاوره حقوقی،مشاوره حقوقی خانواده و وکالت به اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از داخلی و خارجی می پردازد.این موسسه  حقوقی در تهران در زمینه های تجارت الکترونیک، حقوق استارتاپ ها و شرکت ها، قانون مالکیت معنوی و اموال و مالکیت ، خدمات حقوقی به شرکت های دانش بنیان می تواند به شما عزیزان مشاوره دهد.



 

دیدگاه کاربران
(مورد نیاز)
(مورد نیاز)