02188962168

دادسرای عمومی وانقلاب چگونه مرجعی است؟

دادسرای عمومی وانقلاب چگونه مرجعی است؟
خلاصه

دادسرای عمومی وانقلاب چگونه مرجعی است؟

13 3 00

تعریف دادسرا


دادسرا یک مرجع قضایی است که وظیفه رسیدگی به جرایم را به صورت مقدماتی برعهده دارد . اگر فردی قصد شکایت از فرد دیگر را دارد ابتدا باید به دادسرا مراجعه نماید تا با تنظیم شکواییه رسیدگی های مقدماتی آغاز گردد .
وظایف دادسرا در چهار دسته چهارچوب بندی می شود که عبارت است از : کشف جرم ، تعقیب متهم ، تحقیقات مقدماتی و اجرای احکام کیفری . کشف جرم ابتدایی ترین مرحله است که بعد از اعلام جرم به دادسرا صورت می گیرد که به عهده ضابطان دادگستری می باشد سپس تعقیب متهم صورت می گیرد که بسته به جرایم قابل گذشت و غیر قابل گذشت پروسه متفاوتی دارند .
در مرحله تحقیقات مقدماتی به جمع آوری دلایل و مدارک و مستندات جرم اقدام می نمایند تا با بررسی دقیق پرونده بتوانند به اجرای احکام کیفری بپردازند . در مرحله اجرای احکام کیفری پرونده با تمام مستندات و دلایل که دادسرا جمع آوری کرده به دادگاه ارسال می گردد تا  دادگاه حکم قطعی نهایی را صادر نماید . بعد از صدور حکم پرونده دوباره به دادسرا برای اجرای احکام باز می گردد . 

 دادسرا چه تفاوتی با دادگاه دارد ؟


رسیدگی مقدماتی به امور کیفری در صلاحیت دادسرا می باشد و از این جهت ، با دادگاه های قضایی متفاوت است که برای کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص می توانید مقاله را مطالعه نمایید .


 

مقام‌های قضایی دادسرا


نخستین و بالاترین مقام قضایی در یک دادسرا، دادستان است. در حقیقت وی ریاست دادسرا و نظارت بر ضابطان دادگستری را نیز برعهده دارد. دادستان نه تنها بر این افراد ریاست و نظارت دارد، بلکه به نوعی بر دادیارهای یک دادسرا که از دیگر مقام‌های قضایی دادسرا هستند، نظارت قضایی می‌کند؛ به ترتیبی که به موجب قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب تمام قرارهای دادیار باید با موافقت دادستان باشد و در صورت اختلاف نظر بین دادستان دادیار، نظر دادستان ارجحیت دارد.
مقام قضایی بعدی در دادسرا بازپرس است. بازپرس قاضی اصلی رسیدگی‌کننده به پرونده‌ها در دادسراست. در کنار وی دادیاران نیز به تحقیقات در پرونده‌ها می‌پردازند. به موجب قانون درخواست دادستان و بازپرس را ضابطان، مقام‌های رسمی و اداره‌ها باید زود اجرا کنند. بازپرس می‌تواند به تحقیقات ضابطان دادگستری رسیدگی کند و هرگاه تغییری در اقدام‌های آنان یا تکمیلی در تحقیقات، لازم باشد، به عمل آورد.
تخلف از مقررات این بند علاوه بر تعقیب اداری و انتظامی، برابر قانون مربوط مستوجب تعقیب کیفری نیز خواهد بود. مورد بعدی معاون دادستان است. دادستان برخی از وظایف خود مانند ارجاع شکایت‌ها، نظارت بر ضابطان قضایی، اظهارنظر راجع به تصمیمات دادیار و بازپرس و غیره را به معاونان تفویض می‌کند. اما وظیفه اصلی معاون دادسرا کمک رساندن به دادستان در امور اداری دادسراست.

وظایف دادسرا


به طور کلی قانون وظایف کلی دادسرا را کشف جرم، تعقیب متهم به جرم، اقامه دعوی از جنبه حق‌اللهی و حفظ حقوق عمومی و حدود اسلامی، اجرای حکم و همچنین رسیدگی به امور حسبی می‌داند. در حقیقت کشف جرم و شروع به تعقیب کیفری متهمان برعهده این نهاد است. در این بین و به تفکیک دادستان وظیفه نظارت بر انجام تحقیقات مقدماتی و دادن تعلیم‌های لازم به بازپرس و موافقت یا مخالفت با قرارهای صادره از ناحیه دادیار یا بازپرس را برعهده دارد. از دیگر وظایف دادستان می‌توان به ضبط وثیقه، اخذ وجه‌التزام و وصول وجه‌الکفاله، اجرای احکام کیفری و جزایی، پیشنهاد آزادی مشروط، لغو تعلیق اجرای حکم اشاره کرد.
معاون دادستان نیز صاحب منصبی است که تحت نظارت دادستان قسمتی از وظایف دادسرا را انجام داده است و در غیاب دادستان به جانشینی او عمل می‌کند. دادیار مقام قضایی است که به نمایندگی از طرف دادستان انجام وظیفه و در جرایم غیرمهم اقدام به انجام تحقیقات مقدماتی و جمع‌آوری دلایل می‌کند. بازپرس یا مستنطق نیز مقام قضایی است که تحقیقات مقدماتی جرایم مهمه و جمع‌آوری دلایل برعهده او است و تحت نظارت دادستان وظایف قانونی خود را انجام می‌دهد.

 

دادسرای عمومی انقلاب چگونه  مرجعی است؟


وقتی جرمی رخ می دهد، باید یک نهاد وجود داشته باشد تا به یک سری موضوعات همچون علت رخ دادن جرم، اینکه چه کسی جرم را انجام داده است، چه مدارک و مستنداتی وجود دارد و مسائل مقدماتی از این دست رسیدگی کند.
دادسرای عمومی و انقلاب که در معیت دادگاه ها وجود دارند، یک مرجع رسیدگی قضایی است که به صورت مقدماتی به جرایم رسیدگی می کند.
در واقع دادسرای عمومی و انقلاب که ریاست آن به عهده دادستان است، مراحل مقدماتی صدور حکم را انجام داده و مدارک را در اختیار دادگاه کیفری رسیدگی کننده به جرم قرار می دهد.


 

وظایف دادسرای عمومی وانقلاب


دادسرای عمومی و انقلاب که در معیت دادگاه ها وجود دارند ، یک مرجع رسیدگی قضایی است که به صورت مقدماتی به جرایم رسیدگی می کند . در واقع دادسرای عمومی و انقلاب که ریاست آن به عهده دادستان است ، مراحل مقدماتی صدور حکم را انجام داده و مدارک را در اختیار دادگاه کیفری رسیدگی کننده به جرم قرار می دهد . بنابراین در این مقاله برای آشنایی با وظایف دادسرا ، کشف جرم ، تعقیب متهم ، تحقیقات مقدماتی و اجرای احکام کیفری می پردازیم .



دادسرا وظیفه رسیدگی مقدماتی به جرم را دارد “

کشف جرم


بعد از اینکه یک جرم در دادسرا اعلام شد ، اولین وظیفه دادسرا کشف جرم است . کشف جرم بر عهده ضابطان دادگستری مثل نیروهای بسیج ، سپاه و ماموران کشف جرم در دادسرا و هم چنین نیروی انتظامی است . کشف جرم یعنی بررسی اینکه واقعا یک جرم رخ داده است و به وقوع پیوسته است . 

 

تعقیب متهم


تعقیب متهم وظیفه دیگر دادسرا است . تعقیب متهم به دو صورت می گیرد : یکی در جرایم قابل گذشت و دیگری در جرایم غیر قابل گذشت . با این توضیح که : 
تعقیب متهم در جرایم قابل گذشت : در این گونه جرایم تا شاکی وجود نداشته باشد ، رسیدگی به جرم و پیدا کردن متهم آغاز نمی شود . مثلا در جرم توهین ، تا زمانی که فرد بزه دیده از این جرم شکایت نکند ، حتی اگر خود شخص دادستان هم ناظر بر این موضوع باشد ، جرم پیگیری نخواهد شد . 
تعقیب متهم در جرایم غیر قابل گذشت : در این جرایم بر عکس جرایم قابل گذشت حتی اگر شاکی خصوصی وجود نداشته باشد یا شاکی خصوصی رضایت بدهد ، باز هم رسیدگی به جرم و پیدا کردن متهم ادامه خواهد یافت ؛ برای مثال جرم قتل یا جرم تجاوز که چون جنبه عمومی دارد ، بدون شکایت بزه دیده نیز توسط دادستان قابل تعقیب خواهد بود.



دخالت دادسرا در جرایم غیر قابل گذشت بدون شکایت شاکی خصوصی “

تحقیقات مقدماتی


بعد از اینکه جرمی در دادسرا اعلام شده و مشخص شد که دادسرا صلاحیت رسیدگی به آن را دارد ، وظیفه تحقیق کردن درباره چگونگی وقوع جرم آغاز می شود . تحقیق درباره جرم یعنی بررسی تمام عواملی که در وقوع جرم تاثیر داشته است ، اعم از جمع آوری دلایل و مدارک و همچنین حفظ مستندات مربوط به جرم .
همچنین ، حفظ این آثار مدارک از جمله وظایف دادسرا است . علاوه بر این ، دادسرا باید ترتیباتی را فراهم نموده تا از مخفی شدن یا فرار متهم جلوگیری کند . این مرحله از رسیدگی به جرم مرحله تحقیقات مقدماتی است که یکی از مهمترین وظایف دادسرا است .

 مقالات مرتبط: شورای حل اختلاف چه نهادی است

اجرای احکام کیفری


بعد از اینکه مرحله تحقیقات مقدماتی در دادسرا انجام و کامل شد ، پرونده به دادگاه ارسال می شود تا قاضی دادگاه به موضوع رسیدگی کند و با توجه به اظهارات متهم و دلایل جرم و تحقیقات دادسرا درباره جرم رخ داده ، حکم صادر کند . بعد از اینکه حکم صادر و قطعی و نهایی شد ، پرونده برای اجرا حکم دوباره به دادسرا فرستاده می شود .

 

صلاحیت دادسرا


ابتدا باید خاطر نشان کرد که هر چند این نهاد با عنوان «دادسرای عمومی و انقلاب» شناخته می‌شود، اما دادسرای انقلاب جدای از دادسرای عمومی وجود ندارد. به طور کلی رسیدگی به جرایم خاصی نظیر توطئه علیه نظام و جرایم مربوط به موادمخدر در صلاحیت دادگاه‌های انقلاب است. در مقابل، سایر جرایم در دادگاه‌های عمومی و کیفری استان رسیدگی می‌شوند. اما با وجود این تفاوت در دادگاه‌های رسیدگی کننده به این جرایم، دادسرای مختص جرایم داخل در صلاحیت دادگاه انقلاب نداریم. در نتیجه تعقیب و تحقیقات مقدماتی تمام جرایم شامل جرایم مربوط به دادگاه انقلاب، عمومی و کیفری استان توسط یک نوع دادسرا به نام دادسرای عمومی و انقلاب رسیدگی می‌شود.

نکته بعد این‌که اکنون بسته به ناحیه وقوع جرم، دادسرای تحقیق‌کننده به آن جرم مشخص می‌شود. به عبارت بهتر برای تمامی نواحی ۲۲ گانه تهران، دادسرای عمومی و انقلاب تاسیس شده است. طبق قانون در حوزه قضایی هر شهرستان یک دادسرا نیز در کنار دادگاه‌های آن حوزه تشکیل می‌شود. بنابراین حدود صلاحیت یک دادسرا یک شهرستان را در برمی‌گیرد. بنابراین به تعداد شهرستان‌های یک استان، دادسرا باید وجود داشته باشد.

به طور قانونی تحقیقات مقدماتی تمام جرایم برعهده بازپرس است، اما دادیاران که به جانشینی از دادستان عمل می‌کنند، به جرایمی که در صلاحیت دادگاه کیفری استان است و مجازات آنها قصاص نفس، اعدام، رجم، حبس ابد، قصاص عضو و جرایم مطبوعاتی و سیاسی نیست، می‌توانند رسیدگی کنند. در مورد جرایمی هم که رسیدگی به آنها در صلاحیت دادگاه کیفری استان است دادستان تا قبل از حضور و مداخله بازپرس، اقدام‌های لازم را برای حفظ و جمع‌آوری دلایل وآثار جرم به عمل آورد و در مورد سایر جرایم، دادستان می‌تواند انجام بعضی از تحقیقات و اقدامات را از بازپرس درخواست کند، بدون اینکه رسیدگی امر را به طور کلی به آن بازپرس ارجاع کرده باشد.
لازم به ذکر است، در این میان یک استثنا هم وجود و اینکه دادسرا حق دخالت، تعقیب و تحقیق در خصوص برخی جرایم را ندارد. به عنوان مثال تبصره ۳ ماده ۳ قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب مقرر کرده است: «پرونده‌هایی که موضوع آنها جرایم مشمول حد زنا و لواط است، همچنین جرایمی که مجازات قانونی آنها فقط تا سه ماه حبس یا جزای نقدی تا یک میلیون ریال است و جرایم اطفال مستقیما در دادگاه‌های مربوط مطرح می‌شود، مگر آن‌که به تشخیص دادستان تحقیقات راجع به سایر جهات ضرورت داشته باشد».


 

قانون حدود صلاحیت دادسراها و دادگاههای انقلاب


‌ماده واحده - دادسراها و دادگاههای انقلاب بخشی از دادگستری جمهوری اسلامی ایران
است و زیر نظر شورای عالی قضایی اداره می‌شوند و‌صلاحیت آن عبارت است از رسیدگی به
1 - کلیه جرائم علیه امنیت خارجی و داخلی و محاربه یا افساد فیالارض.
2 - سوء قصد به مقامات سیاسی.
3 - کلیه جرائم مربوط به مواد مخدر و قاچاق.
4 - قتل و کشتار و حبس و شکنجه به منظور تحکیم رژیم پهلوی و سرکوب مبارزات مردم
ایران به آمریت و مباشرت.
5 - غارت بیتالمال.
6 - گرانفروشی و احتکار ارزاق عمومی.
‌تبصره - کلیه قوانین و مقرراتی که با این قانون مخالف باشد از تاریخ لازم‌الاجرا
شدن این قانون ملغی است.
‌قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و یک تبصره در جلسه روز یکشنبه یازدهم اردیبهشت
ماه یک هزار و سیصد و شصت و دو با حضور شورای محترم‌نگهبان به تصویب مجلس شورای
اسلامی رسید.

موسسه حقوقی آرازفرتاک  به شماره ثبث 42395  در تهران تاسیس شده، شماره تلفن این موسسه 02188962168 می باشد.  که از حاذق ترین ومعتبرترین موسسات حقوقی در بخش های حقوق تجارت بین الملل و حقوق و دعاوی ملکی،دعاوی کیفری،دعاوی حقوقی،دعاوی اوقاف،دعاوی شهرداری،دعاوی ثبتی به ارائه خدمات مشاوره حقوقی و وکالت به اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از داخلی و خارجی می پردازد.این موسسه  حقوقی در زمینه های تجارت الکترونیک، حقوق استارتاپ ها و شرکت ها، قانون مالکیت معنوی و اموال و مالکیت ، خدمات حقوقی به شرکت های دانش بنیان می تواند به شما عزیزان مشاوره دهد.موسسه حقوقی آراز فرتاک با بهترین وکلا (وکیل ملکی،وکیل کیفری،وکیل ثبتی ،وکیل اوقاف،وکیل شهرداری، وکیل حقوقی ) همراه موکلین خود می باشد.

دیدگاه کاربران
(مورد نیاز)
(مورد نیاز)