02188962168

صلح نامه چیست

صلح نامه چیست
خلاصه

صلح نامه چیست

18 7 00

تعریف و آشنایی با قرارداد و عقد صلح، صلحنامه

صلح در لغت به معنی آشتی، دوستی، توافق و سازش آمده و در اصطلاح حقوقی عبارت است از تراضی بر امری خواه تملیک عین باشد یا منفعت ، یا اسقاط دین یا حق و یا غیر از آن.در واقع به تعبیر حقوقی دایره عقد و قرارداد صلح آنقدر وسیع و گسترده است که قانونگذار در ماده 758 قانون مدنی می گوید : ((صلح در مقام معاملات هر چند نتیجه معامله را که به جای ان واقع شده است می دهد لیکن شرایط و احکام خاصه آن معامله را ندارد .....)) عبارت اخری این نحوه نگارش قانونگذار این است که با صلح نه تنها می توان به مقصود و اثر مندرج در هر یک از عقود معین رسید بلکه قراردادهای آزاد موضوع ماده 10 قانون مدنی را هم به طور کامل پوشش می دهد.البته از این قاعده کلی، قرارداد خاص نکاح را که فقط با تشریفات و جریان صیغه مخصوص و فقط بین دو غیر هم جنس و عاری از موانع نکاح حاصل می شود ، باید استثنا نمود.

 

ارکان صلح

 
ارکانی که وجود آن‌ها برای تشکیل یک قرارداد صلح لازم است:

مصالح: کسی که مال خود را به‌ عنوان صلح به دیگری می‌دهد.

متصالح: کسی که مال را از مصالح قبول می‌کند.

مورد صلح: مال و موضوعی که مورد قرارداد صلح قرار می‌گیرد.( مثلا دو دانگ خانه)

مال‌الصلح: پول یا مالی که یک طرف در برابر پذیرش پیشنهاد صلح از طرف دیگر می‌گیرد.

لازم است بدانیم که صلح می‌تواند در برابر مال یا به‌ صورت رایگان انجام شود. همچنین می‌توان مالی گران‌قیمت را در برابر مالی با ارزش بسیارکم صلح کرد که چنین صلحی را “صلح محاباتی” می‌گویند؛ برای مثال اگر شخصی اتومبیل خود را در برابر یک خودکار به دیگری صلح کند.


 

انواع قرارداد صلح

1-صلح عمری

قرارداد صلح عمری نوعی توافق‌نامه است که به منظور جلوگیری از اختلاف تنظیم می‌شود. بر اساس این صلح، مالکیت املاک مانند زمین، خانه و …و دارایی مانند خودرو را برای فردی از جمله نزدیکان یا هر شخص دیگری محفوظ می‌دارند. اما حق استفاده از آن ملک و دارایی تا زمان حیات شخص انتقال دهنده، برای ایشان یا برای شخص ثالث باقی خواهد ماند.

 

2- صلحنامه رقبی

ممکن است حق استفاده از ملک یا دارایی برای مدت مشخصی از طرف مالک به شخص دیگری انتقال یابد. در این صورت با پایان یافتن مدت تعیین شده، این حق نیز خود به خود از بین خواهد رفت.

 

3- صلحنامه سکنی

ممکن است مالک آپارتمان، خانه یا باغی برای شخصی دیگر، حق سکونت در ملک خود را برای مدت معینی تعیین کند. به این صلح، صلح‌نامه سکنی می‌گویند.


 

طرفین قرارداد صلح


این قرارداد صلح ، مصالح (( صلح کننده یا واگذارنده )) و متصالح (( کسی که صلح به نفع او صورت می پذیرد یا  قبول کننده صلح)) هستند.
طرف طرفین این قرارداد بایستی به درستی معرفی گردند به گونه ای که تردید و اشتباهی در خصوص شناسایی آن ها صورت نگیرد خصوصا در صورتی که  شخصیت متصالح از نظر مصالح ، علت عمده ی عقد صلح باشد ، لازم است تعریف دقیقی از وی صورت پذیرد.


 

موضوع قرارداد صلح

قرارداد صلح  موضوع ندارد بلکه به جای آن باید “مورد صلح” نوشته شود.
مورد صلح باید با تمامی اوصاف آن مشخص و معین گردد به گونه ای که مورد تردید یا ابهامی قرار نگیرد  البته در درموارد خاصی برای مثال در دانستن دقیق تمام جهات آن امکانپذیر نباشد ،  علم اجمالی طرفین به مورد صلح کافی است.
چنانچه مورد صلح عین نبوده بلکه حقی قابل انتقال باشد ، بایستی به این  نکته در قرارداد تصریح شود. حقوق غیر قابل اسقاط و انتقال ، نمی توانند مورد صلح قرار گیرند ؛ مانند حق مطالبه دائن در طلب و حق رجوع برای زوجه ای که به طلاق خلعی طلاق داده شده است.
همچنین ممکن است مورد صلح ، انتفاع از مال غیر باشد ، برای مثال کسی به دیگری  حق  عبور از منزل یا باز کردن پنجره و یا بردن آب و گذاشتن  ناودان را صلح کند.


 

شرایط صحت صلح

 

عقد صلح مانند دیگر عقود دارای شرایطی است که در این قسمت بیان خواهد شد:

1- دو طرف عقد صلح باید اهلیت در انجام معامله و اهلیت در تصرف مال مورد صلح را داشته باشند. یعنی باید عاقل و بالغ و رشید باشند.

2- انعقاد عقد صلح نباید صوری و برای فرار از دین باشد.

3- عقد صلح باید برای امور شرعی واقع گردد.

4- شخص باید مالک مالی باشد که صلح می کند. بنابراین صلح اموال بدون صاحب و همینطور صلح اموال دولتی امکان پذیر نمی باشد.

5- صلح زمانی صحیح است که نسبت به شخص متصالح و همینطور نسبت به مالی که صلح می شود اشتباهی رخ ندهد.


 

 

اعتبار صلح نامه دست نویس

صلح نامه دست نویس یا عادی مانند صلح نامه محضری یا رسمی دارای اعتبار می باشد، اما گاهی در مقام اثبات مندرجات آن و یا امضاهای ذیل آن، ممکن است طرفین معامله درگیر مشکلاتی شوند و یا اینکه نسبت به آن ادعای جعل، انکار یا تردید صورت بگیرد. بنابراین بهتر است تنظیم صلح نامه عادی در حضور شهود باشد و در متن صلح نامه قید گردد که تاریخ تنظیم چه زمانی بوده و طرفین با امضا و اثر انگشت آن را تایید نمایند.


 

اعتبار صلح نامه بعد از فوت

باتوجه به اینکه عقد صلح یک عقد لازم است و طرفین صلح نمی توانند آن را بهم بزنند و با فوت و جنون و سفاهت فرد قابل بهم خوردن نخواهد بود باید گفت صلح نامه بعد از فوت هر یک از مصالح و متصالح دارای اعتبار خواهد بود، مگر اینکه موارد ابطال را که در مقاله حاضر بیان شده است دارا باشد.


 

شرایط و احکام عقد صلح:

1- صلح خواه بصورت معامله مستقل باشد و یا در مقام تنازع باشد، باید مانند عقود دیگر، شرایط اساسی صحت معاملات مذکور در ماده 190 قانون مدنی باشد.بنابراین، صلح واقع می شود به قصد انشاء،به شرط انکه مقرون به چیزی باشد که دلالت بر قصد کند.مطابق ماده 763، صلح به اکراه نافذ نیست..مطابق ماده 762 ، اگر در طرف مصالحه یا در مورد صلح اشتباهی واقع شده باشد، صلح باطل است.
2- مطابق ماده 760، عقد صلح لازم است اگر چه در مقام عقود جایزه واقع شده باشد و برهم نمیخورد مگر در موارد فسخ به خیار یا اقاله.مثلاً چنانچه انتفاع از ملکی به کسی داده شود، اگر چه به وسیله عقد عاریه داده می شد،جائز می بود و هریک از طرفین می توانست ان را برهم زند اما در قالب عقد صلح، لازم میگردد و هیچ یک از طرفین نمی تواند آن را برهم زند مگر در موارد فسخ به خیار یا اقاله.صلح در مقام تنازع موجود یا جلوگیری از تنازع احتمالی نیز مانند صلح بدوی لازم است.
3- صلح میتواند نیز میتواند معوض  یا بلاعوض واقع شود.مطابق ماده 757 صلح بلاعوض نیز جائز است.
4- صلح محاباتی: صلحی معوض است که عوض در آن ناچیز باشد.مثلا کسی مال خود را در مقابل یک شاخه نبات به دیگری صلح می کند.
5- مورد صلح باید معین باشد.زیرا معین بودن از شرایط اساسی صحت معاملات است.


 

نکات مهم قرارداد صلح - صلحنامه

 صلح در ابتدا فقط در مورد رفع اختلافات بکار می رفت ولی بتدریج ماهیت خود را تغییر داد و مانند معامله مستقلی در ردیف عقود معینه دیگر درآمد.مطابق ماده 752 قانون مدنی، صلح ممکن است یا در مورد رفع تنازع موجود و یا جلوگیری از تنارع احتمالی در مورد معامله و غیرآن واقع شود.صلح هم در موضع رفع تنازع و اختلاف موجود و احتمالی و هم بصورت معامله ای مستقل بکار می رود .
 صلح خواه در مقام معامله باشد یا در مقام رفع تنازع، مانند سایر عقود معین باید دارای شرایط اساسی صحت معامله مطابق ماده 190 قانون مدنی باشد.
 همانطور که  ماده 753 قانون مدنی اذعان میدارد: برای صحت صلح، طرفین باید اهلیت معامله و تصرف در مورد صلح داشته باشند.
 منظور از اهلیت معامله، عقل و بلوغ و اختیار و قصد باشد و منظور از اهلیت تصرف، اختیار تصرف در مورد صلح است که شخص مرتهن و ورشکسته فاقد آن اختیار می باشند.
 مطابق ماده 758 قانون مدنی، صلح در مقام معاملات هرچند نتیجه معامله را که بجای ان واقع شده است را می دهد لیکن شرایط و احکام خاصه آن معامله را ندارد بنابراین اگر مورد صلح، عین باشد در مقابل عوض، نتیجه آن همان بیع خواهد بود بدون اینکه شرایط و احکام خاصه بیع در آن مجری شود.
 مطابق ماده 456، احکام خاصه بیع، خیارات مختصه( خیار مجلس،خیار حیوان، خیار تاخیر ثمن) و انفساخ در مورد تلف مبیع قبل از قبض در آن موجود نمی گردد،زیرا انها از احکام خاصه بیع می باشد


 

فسخ قرارداد صلح

در صورت وجود برخی شرایط می توان نسبت به فسخ صلح نامه اقدام نمود.
ممکن است در متن قرارداد و صلح نامه برای یکی از طرفین یا هردوی آنها حق فسخ در نظر گرفته شده باشد. و یا اینکه به استناد خیارات اقدام به فسخ قرارداد صلح شود .
به جز خیارات مختص به بیع (( خیار مجلس ، خیار حیوان و خیار تاخیر ثمن  )) سایر خیارات از قبیل خیار عیب ، خیار تبعض صفقه ، خیارت شرط ، خیار اشتراط ، خیار غبن ، خیار رویت و تخلف وصف و همچنین خیار تدلیس نیز در عقد صلح جاری می شوند.
همچنین طرفین می توانند طبق مقررات مربوط به اقاله ، آن را به تراضی تفاسخ کنند ؛ بنابراین می توانند ماده ای را برای اقاله تفاسخ در قرارداد صلح بگنجانند.


 

آیا شخص می‌تواند تمام دارایی خود را صلح کند؟

بله، هر شخص می‌تواند تمامی دارای خود را صلح کند و اشکالی در این خصوص وجود ندارد.
 

آیا می‌توان قرارداد صلح را در هر زمانی بر هم زد؟

خیر. صلح قراردادی است که دو طرف نمی‌توانند هر زمان که خواستند آن را منحل کنند و برهم بزنند. به دلیل این ویژگی، این قرارداد پس از فوت مصالح یا متصالح نیز باقی می‌ماند.


 

 موسسه حقوقی آرازفرتاک  به شماره ثبث  در تهران تاسیس شده  که از حاذق ترین ومعتبرترین در بخش های حقوق تجارت بین الملل و حقوق و دعاوی(دعاوی کیفری،دعاوی شهرداری و ...) داخلی به ارائه خدمات مشاوره حقوقی در تهران و وکالت(وکیل کیفری،وکیل شهرداری و ...) به اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از داخلی و خارجی می پردازد.این موسسه  حقوقی در تهران در زمینه های تجارت الکترونیک، حقوق استارتاپ ها و شرکت ها، قانون مالکیت معنوی و اموال و مالکیت ، خدمات حقوقی به شرکت های دانش بنیان می تواند به شما عزیزان مشاوره دهد.

دیدگاه کاربران
(مورد نیاز)
(مورد نیاز)