02188962168
موسسه حقوقی آرازفرتاک
تلفن موسسه حقوقی آرازفرتاک        ۸۸۹۶۲۱۶۸ ۰۲۱
تعیین نوبت وارسال مدارک          ۰۹۱۹۷۳۶۴۰۳۵

محکومیت موثر کیفری چیست

محکومیت موثر کیفری چیست
خلاصه

چه اتهامات و احکامی در سجل کیفری ثبت و سابقه کیفری محسوب می شود-تعریف سوء پیشینه کیفری-تعریف سابقه کیفری-آیا فرار از خدمت سوء پیشینه دارد-حبس تعلیقی-

14 10 00

محکومیت موثر کیفری

منظور از محکومیت موثر کیفری مجازاتی است که قانون در دادگاه کیفری برای مجرم تعیین می کند و علاوه بر محکومیت اصلی کیفری مجرم این مجازات در سابقه او نیز ثبت خواهد شد و به عنوان سوء پیشینه در نظر گرفته می شود. داشتن سوء پیشینه برای اشخاص به معنی محروم شدن از برخی حقوق اجتماعی است که بر حسب نوع جرم کیفری مرتکب شده فرد تعیین می شود و مجرم برای مدتی  از حقوق اجتماعی خود محروم خواهد شد. لازم به یادآوری است که همه محکومیت های کیفری در گواهی های مراجع قضایی صادر نمی شوند یعنی تمامی اجرام کیفری در سابقه افراد ثبت نخواهد شد و سوء پیشینه نمی شود تنها در مواقعی شخص و جرم های مشخص این حالت امکان پذیر است.


 

محکومیت موثر به چه معناست؟

در صورتی که فردی طی یک رای قطعی دادگاه مجرم شناخته و محکوم شده باشد، اصطلاحاً دارای محکومیت قطعی کیفری می‌باشد که در پیشینه‌ کیفری محکوم درج می‌شود. اما همه محکومیت‌های قطعی کیفری در گواهی‌های صادره از مراجع مربوطه منعکس نمی‌شود و تنها در صورتی محکومیت قطعی کیفری در گواهی‌های صادره منعکس می‌شود که فرد محکوم به ارتکاب جرائمی شده باشد که علاوه بر مجازات اصلی، قانون برای محکومین به آن مجازات تبعی نیز در نظر گرفته باشد.
مجازات تبعی که به معنی محرومیت فرد از پاره‌ای از حقوق اجتماعی می‌باشد، بر خلاف مجازات اصلی در حکم دادگاه قید نمی شود و همانطور که از نام آن هویداست به تبع مجازات اصلی بر محکوم تحمیل می‌گردد. در نتیجه محکومیت به جرائمی که قانونگذار برای محکومین به آن مجازات تبعی در کنار مجازات اصلی در نظر گرفته است، محکومیت کیفری موثر است و تا مدت زمانی که قانون مقرر کرده است، این محکومیت‌ها در گواهی های صادره از مراجع مربوطه منعکس می‌شود.
در واقع قانونگذار برای آن که مجرم پس از گذراندن مجازات خود بتواند به جامعه برگردد و در عین حال حقوق جامعه نیز حفظ شود، برای دسته‌ای مشخص از جرائم که مجازات آن‌ها نسبتاً شدید است مجازاتی تبعی در نظر گرفته تا مجرمین پس از گذراندن آن بتوانند به عنوان فردی عادی به دامن جامعه بازگردند و همچون سایر شهروندان مشغول کسب و کار شوند.



 

نکاتی پیرامون محکومیت موثر کیفری یا سوء پیشینه

حکم محکومیت قطعی در جرائم عمدی فوق الذکر باعث محرومیت از حقوق اجتماعی می شود بنابراین در جرائم غیر عمدی مثل جرائم رانندگی محرومیت از حقوق اجتماعی وجود ندارد.
ارتکاب جرائمی که مجازات قانونی آن شلاق تعزیری ، جزای نقدی و حبس تا دو سال باشد محکوم را از حقوق اجتماعی محروم نمی سازد و در گزارش مراجع ذی ربط تحت عنوان گواهی سوء پیشینه منعکس نخواهد شد.

طبق تبصره ۲ ماده ۲۶ هرکس به عنوان مجازات تبعی از حقوق اجتماعی محروم گردد پس از گذشت مواعد مقرر ( ۷،۳ و۲ سال ) اعاده حثیت می شود یعنی در صورتی که بخواهد درخواست گواهی عدم سوء پیشینه بدهد شخص فاقد محکومیت موثر کیفری شناخته می شود و می تواند از حقوق اجتماعی خود بهره ببرد جز حقوق مقرر در بندهای الف ، ب ، پ ماده ۲۶ که به طور دائم محروم خواهد ساخت.
عفو خصوصی ( عفو رهبری) آثار محکومیت را ازبین نمی برد درحالی که عفو عمومی ( توسط مجلس ) آثار محکومیت زایل می شود و شخص می تواند از حقوق اجتماعی خود بهر ببرد.


 
چه اتهامات و احکامی در سجل کیفری ثبت و سابقه کیفری محسوب می شود؟
طبق قانون محکومیت قطعی کیفری در جرایم عمدی، پس از اجرای حکم یا شمول مرور زمان، در مدت زمان مقرر در این ماده محکوم را از حقوق اجتماعی به عنوان مجازات تبعی محروم می کند:
الف ـ هفت سال در محکومیت به مجازات های سالب حیات و حبس ابد از تاریخ توقف اجرای حکم اصلی
ب ـ سه سال در محکومیت به قطع عضو، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده بیش از نصف دیه مجنیٌعلیه باشد، نفی بلد و حبس تا درجه چهار
پ ـ دو سال در محکومیت به شلاق حدی، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده نصف دیه مجنیٌعلیه یا کمتر از آن باشد و حبس درجه پنج
تبصره ۱ ـ در غیر موارد فوق، مراتب محکومیت در پیشینه کیفری محکوم درج میشود لکن در گواهی های صادره از مراجع ذیربط منعکس نمی گردد مگر به درخواست مراجع قضایی برای تعیین یا بازنگری در مجازات
تبصره ۲ ـ در مورد جرایم قابل گذشت در صورتی که پس از صدور حکم قطعی با گذشت شاکی یا مدعی خصوصی، اجرای مجازات موقوف شود اثر تبعی آن نیز رفع می شود.
تبصره ۳ ـ در عفو و آزادی مشروط، اثر تبعی محکومیت پس از گذشت مدت های فوق از زمان عفو یا اتمام مدت آزادی مشروط رفع میشود. محکوم در مدت زمان آزادی مشروط و همچنین در زمان اجرای حکم نیز از حقوق اجتماعی محروم میگردد.

 

 

تعریف سوء پیشینه کیفری

همان‌گونه که از عنوان سوء پیشینه کیفری پیداست، اگر فردی مرتکب جرم، البته جرایم برشمرده در قانون شود، به ‌دلیل ذهنیتی که در جامعه از ان فرد ایجاد می‌شود، سوء پیشینه‌ای برای او در نظر گرفته می‌شود. این واژه بار منفی دارد. موضوع زمانی اهمیت پیدا می‌کند که فرد بخواهد به استخدام نهاد‌های مختلف کشوری درآید و به گواهی عدم سوء پیشینه و سابقه‌ی کیفری نیاز داشته باشد. تعریف پیشینه در لغت سابقه هر چیز و هر امرى را گویند. اسم دیگر ان سابقه است.

 

 

تعریف سابقه کیفری و مصادیق ان در قانون

طبق ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، افرادی که مرتکب جرمی می‌شوند و مجازات ان‌ها به شرح زیر باشد دارای محکومیت موثر کیفری هستند و تا پایان این موارد نمی‌توانند گواهی عدم سوء پیشینه بگیرند و پس از گذشت این زمان‌ها با توجه به نوع جرم، پاک نخواهد شد، اما در استعلامات در سابقه ذکر نخواهد شد.
قانون مجازات اسلامی با اصلاحاتی که در سال‌های اخیر در ان صورت گرفته، مجازات‌ها را درجه بندی کرده است. درجات مختلف، شدید یا خفیف بودن جرایم را مشخص می‌کند؛ بنابراین قانون‌گذار هم با تمام مجرمان برخورد یکسانی اتخاذ نکرده و با هر یک به تناسب جرم ارتکابی برخورد کرده است.
ماده‌ ۲۵ این قانون در تکمیل ماده ۱۹، بحث «مجازات تبعی» را مطرح می‌کند. اعمال مجازات‌های تبعی بر خلاف مجازات تکمیلی الزامی است و خود به خود اعمال می‌شود؛ بنابراین مجرم با ارتکاب جرم تبعات ان را نیز می‌پذیرد.
انچه عامه مردم به ان سوء پیشینه کیفری می‌گویند، در لفظ قانون‌گذار، «محکومیت موثر کیفری» است. جرایم درجه‌ یک تا پنج در این ماده به دنبال خود مجازات‌های تبعی را می‌آورند و این همان محکومیت موثر کیفری است.
ماده ۲۵ – محکومیت قطعی کیفری در جرایم عمدی، پس از اجرای حکم یا شمول مرور زمان، در مدت زمان مقرر در این ماده محکوم را از حقوق اجتماعی به عنوان مجازات تبعی محروم می‌کند:
الف- پس از ۷ سال در محکومیت به مجازات‌ های سالب حیات و حبس ابد از تاریخ توقف اجرای حکم اصلی در سابقه درج نخواهد شد
ب- پس از ۳ سال در محکومیت به قطع عضو، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده بیش از نصف دیه مجنی ‌علیه باشد، نفی بلد و حبس تا درجه ۴
پ- ۲ سال در محکومیت به شلاق حدی، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده نصف دیه مجنی علیه یا کمتر از ان باشد و حبس درجه ۵
تبصره ۱ ـ. در غیر موارد فوق، مراتب محکومیت در پیشینه کیفری محکوم درج می‌شود، لکن در گواهی ‌های صادره از مراجع ذی‌ربط منعکس نمی‌شود، مگر به درخواست مراجع قضایی برای تعیین یا بازنگری در مجازات

تبصره ۲ – در مورد جرایم قابل گذشت در صورتی که پس از صدور حکم قطعی با گذشت شاکی یا مدعی خصوصی، اجرای مجازات موقوف شود اثر تبعی ان نیز رفع می‌شود.
تبصره ۳ – در عفو و آزادی مشروط، اثر تبعی محکومیت پس از گذشت مدت‌های فوق از زمان عفو یا اتمام مدت آزادی مشروط رفع می‌شود. محکوم در مدت زمان آزادی مشروط و همچنین در زمان اجرای حکم نیز از حقوق اجتماعی محروم می‌شود.




 

 سابقه کیفری مختص افراد دارای سن ۱۸ سال تمام شمسی و بالاتر

همانگونه که از متن ماده ۹۵ قانون مجازات اسلامی مشخص است محکومیت کیفری اطفال و نوجوانان یعنی افراد کمتر از ۱۸ سال تمام شمسی فاقد آثار کیفری است و دارای مجازات تبعی نیست در واقع حکم ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی فقط در مورد جرایم ارتکابی افراد دارای سن ۱۸ سال تمام شمسی و بالاتر است.
اگر شخصی به طور مثال مرتکب جرم تعزیری درجه هفت شود یا مرتکب جرمی شود که مجازات آن شلاق تعزیری است یا جرمی دیگر که خارج از موارد مذکور در بندهای ماده ۲۵ است آیا مراتب در سابقه کیفری او درج میشود.
مطابق تبصره ۱ ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی پاسخ ما به این سوال مثبت است یعنی مراتب در پیشینه کیفری ثبت میشود لیکن سابقه کیفری موثر محسوب نمیشود یعنی در گواهی های صادره منعکس نمیشود مگر به درخواست مراجع قضایی آن هم برای تعیین یا بازنگری در مجازات .




 

آیا فرار از خدمت سوء پیشینه دارد؟

خیر، فرار از خدمت جزء جرایمی است که ممکن است مجازات حبس یا جزای نقدی داشته باشد. البته حبس فرار از خدمت کمتر از یک سال و ممکن است بین سه تا یک سال باشد. جزای نقدی هم بر اساس قوانین دادسرای نظامی متفاوت است؛ اما خوشبختانه فرار از خدمت جزء سوء پیشینه های موثر کیفری نیست و جرم مربوط به آن در گواهی عدم سوء پیشینه ذکر نمی شود.



 

آیا حبس تعلیقی سوء پیشینه محسوب می شود؟

در اینکه حبس تعلیقی سوء پیشینه موثر محسوب می شود یا خیر، ابهام زیادی وجود دارد. بعضی از جرایم که مجازات آن ها حبس تعلیقی است هیچ گونه سوء پیشینه کیفری برای فرد ایجاد نمی کند؛ اما بعضی دیگر از این جرایم برای فرد سوء پیشینه ایجاد می کنند.
البته سوء پیشینه حبس تعلیقی تا مدتی است و معمولا بعد از اتمام دوره حبس تعلیقی اثر سوء پیشینه پاک می شود.



موسسه حقوقی آرازفرتاک بهترین موسسه حقوقی در تهران  به شماره ثبت  42395 می باشد.  که از حاذق ترین ومعتبرترین در بخش های حقوق تجارت بین الملل و حقوق و دعاوی ملکی،دعاوی حقوقی،دعاوی کیفری و... به ارائه خدمات مشاوره حقوقی و مشاور املاک و وکالت ( وکیل حقوقی در تهران ، وکیل ملکی، وکیل کیفری، وکیل مهاجرت و وکیل شهرداری و ...) به اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از داخلی و خارجی می پردازد.این موسسه  حقوقی در زمینه های تجارت الکترونیک، حقوق استارتاپ ها و شرکت ها، قانون مالکیت معنوی و اموال و مالکیت ، خدمات حقوقی به شرکت های دانش بنیان می تواند به شما عزیزان مشاوره دهد

به طور حتم یک وکیل پایه یک دادگستری به تنهایی قادر نیست در تمامی حوزه های  حقوقی خدمت رسانی کند و راهنمایی تخصصی به همه موکلان خود بدهد لذا در یک موسسه حقوقی جمعی از وکلا حاضر می شوند و  هریک به طور تخصصی و همچنین گاها به صورت جمعی در موارد مختلف به کارشناسی می پردازند .






 

دیدگاه کاربران
(مورد نیاز)
(مورد نیاز)