02188962168                                مشاوره رایگان در این موسسه صورت نمی گیرد                  
موسسه حقوقی آرازفرتاک
تلفن موسسه حقوقی آرازفرتاک        ۸۸۹۶۲۱۶۸ ۰۲۱
(مشاوره با پرداخت هزینه )تعیین نوبت وارسال مدارک          ۰۹۱۹۷۳۶۴۰۳۵

مسئولیت تضامنی چیست

مسئولیت تضامنی چیست
خلاصه

مسئولیت مدنی چیست، تفاوت میان مسئولیت مدنی و مسئولیت قراردادی، مسئولیت تضامنی در قانون تجارت، مسئولیت تضامنی چک در قبال فوت صادر کننده چک، مسئولیت تضامنی چک، مسئولیت کیفری؛قانونی؛اخلاقی

22 1 01


مسئولیت مدنی چیست

بسیار وسیع و گسترده است و در بسیاری از قوانین و مقررات ایران به آن اشاره شده است و اصولا در حوزه های حقوقی و مالی قابل تصور است و نشان دهنده وضعی است که برخی اشخاص بدون وجود ضابطه ای خاص .قرارداد و تکلیفی قانونی موظف به پرداخت یا جبران ضرر و زیان و خسارات شخص یا اشخاص دیگر گردیده اند.
مسئولیت مدنی از تقصیر و قصور اشخاص می آید و به بیانی دیگر بر اثر بی مبالاتی و بی احتیاطی وی منتج به ایجاد مسئولیت و به همراه آن جبران و پرداخت خسارت می شود. مانند جایی که شخصی بر اثر بی احتیاطی منجر به ورود خسارتی به طرف دیگر می شود که در اینجا مسئول جبران خسارت وارده می باشد.


 

تفاوت میان مسئولیت مدنی و مسئولیت قراردادی

تفاوت بین این دو مسئولیت در سه چیز است:
یکی در ارادی بودن و غیر ارادی بودن
دوم در درخواست آثارشان 
سوم در تعهدات قراردادی
با توجه به این که نقض تعهد تخلف و تقصیر خواهد بود و عدم انجام قرارداد تقصیر است.  بنابراین کافیست  تعهد بر اساس  قرارداد  انجام نشود. خواهان نیازی به اثبات  تقصیر ندارد و خوانده قادر است برای معافیت خود فورس ماژور را سند قرار دهد. یعنی آن چه که متعهد قراردادی را از مسئولیت معاف می نماید اضطرار می‌باشد. مثلاً فردی که تعهد نموده آپارتمانی را تا پایان سال کامل می کند اما تکمیل نمی نماید. در این حال تعهد نقض شده است.
 اما در تعهدات قهری یا غیر ارادی لازم است که تقصیر خوانده ثابت شود. یعنی خواهان باید این تقصیر را ثابت کند و این که اثبات نماید بین عمل و تقصیر خوانده رابطه ای وجود دارد. جز در موارد استثنایی که قانون برای متعهد فرض تقصیر مقرر نموده است. مثلاً در موردی که افراد دارای وسایل نقلیه موتوری زمینی هستند. فرض بر این است که اگر  با فردی یا مالی تصادف کنند. دارنده ی وسیله نقلیه موتوری مقصر خواهد بود. 
بنابراین دارندگان وسیله نقلیه موظفند که مسئولیت خود را در نزد شرکت بیمه، بیمه ی شخص ثالث کنند. اما در برابر مصدوم اگر راننده غیر از شخص دارنده ی وسیله نقلیه باشد، دو مسئولیت ایجاد می‌شود. از نظر کیفری راننده مسئول است و از نظر مدنی هر دو مقصر می باشند و مصدوم قادر است به هر دو مراجعه نماید.


 

مسئولیت اخلاقی

یکی از انواع مسئولیت ها، مسئولیت اخلاقی می باشد. مسئولیت اخلاقی ریشه در وجدان و درون افراد دارد. مسئولیت اخلاقی بیشتر جنبه شخصی دارد و اصولا این نوع مسئولیت قابل مطالبه و پیگیری نمی باشد.
برای مثال شخصی به دیگری بدهی داشته ولی طرف مقابل مدارک و دلایلی برای مطالبه و اثبات ادعای خود ندارد. در این خصوص باید بیان داشت که درست است که از نظر قانونی شخص مسئولیت ندارد و قابل مطالبه نیست ولی در برابر طلبکار مسئولیت اخلاقی دارد.


 

مسئولیت قانونی

مسئولیت قانونی در واقع همان مسئولیت اخلاقی است منتهی با یک تفاوت و آن هم در نوع پیگیری و مطالبه آن.
همانطور که اشاره شد در مسئولیت اخلاقی شخص مسئول جبران و ادای دین بود ولی قانونا امکان الزام وی وجود نداشت. اما در مسئولیت قانونی امکان الزام و مطالبه از وی امکان پذیر است.
برای مثال مطالبه ی وجه از شخصی به موجب سفته یا قراردادی که در دست طلبکار وجود دارد. بسیاری از مسئولیت ها در زمره مسئولیت های قانونی قرار دارند که قصد داریم به انواع آنها بپردازیم.


 

مسئولیت کیفری

مسئولیت کیفری در واقع حمایت قانون گذار از افراد جامعه و هنجار های موجود در جامعه می باشد. اصولا در مسئولیت کیفری درصورت نقض و خدشه وارد کردن به جامعه و افراد ،مرتکب یک جرم نیز شده است و علاوه بر اعمال مجازات می بایست از عهده خسارات وارده بر افراد نیز برآید.
برای مثال در جرم تخریب اموال علاوه بر کیفر عمل (حبس و جزای نقدی) می بایست خسارات وارد شده بر مال را نیز پرداخت نماید.


 

مسئولیت تضامنی

حال که با انواع مسئولیت، اوصاف و گستردگی آن آشنا شدیم مسئله ی مهم و قابل تامل میزان مسئولیت است.
مسئولیت را می توان به به دو دسته نسبی و تضامنی تقسیم نمود که آن ها عبارتند از :
مسئولیت نسبی: میزان مسئولیت در فرض نسبی به عوامل مختلفی همچون میزان تعهد، میزان تقصیر و… بستگی دارد و در صورت اثبات این امر شخص فقط و فقط تا همان مقدار تعیین شده مسئول می باشد.
برای مثال فرض کنید سرنشینان دو خودرو با یکدیگر تصادف نموده و پس از بررسی مشخص می شود که هردو به میزان مساوی قصور داشته اند که در این صورت مسئولیت و جبران خسارت نیز باید به صورت مساوی جبران شود.
مسئولیت تضامنی: نوع دیگر مسئولیت، مسئولیت تضامنی می باشد که در آن میزان مسئولیت برخلاف نسبی که مشترک یا درصدی بود در مسئولیت تضامنی میزان مسئولیت کامل و صد درصدی می باشد.
به بیان دیگر در مسئولیت تضامنی در صورتی که چند نفر مسئول یا مقصر باشند همه ی آنها مسئول پرداخت تمام و کمال وجه، جبران خسارت و… می باشند و به نوعی مسئولیت تضامنی کامل ترین نوع از میزان مسئولیت است.


 

مسئولیت تضامنی چک

مسئولیت تضامنی چک چیست؟ چک اصلی ترین اجزای یک سند تجاری است که به دو حالت ظهرنویسی(پشت نویسی چک) و رد و بدل کردن سند(قبض و اقباض) در بین اشخاص صورت می گیرد. یکی از مهم ترین ویژگی ای این سند تجاری که با بقیه اسناد متفاوت است این است که طی فرایند آن نیاز است سه نفر اصلی تحت عنوان دارنده، صادر کنند و پرداخت کننده چک حضور دارند. عمدتا مسئولیت تضامنی چک با امضای سند تجاری قابل قبول است. مطابق قوانین تجارت صادر کننده چک، سفته، برات، برات گیر و ظهر نویس ها با وجود ضوابط قانونی در قبال صاحب سند دارای مسئولیت تضامنی هستند. صاحب سند می تواند به فرد یا افرادی که مسئولیت سند بر عهده آنها است مراجعه کند. شخص ضامن تنها در قبال کسی که ضمانتش را کرده است مسئولیت دارد.
امکان دارد برخی افراد مسئول سند با توجه به شرایطی که قانون وضع کرده در قبال صاحب سند مسئولیتی نداشته باشند که برخی از این شرایط به شکل سند و برخی به لیاقت شخص بر می گردد. برخی از نویسندگان حقوقی اعتقاد دارند که ضامن چک و صادرکنندگان مسئولیت تضامنی ندارند. در حالی که  افراد متخصص در حقوق تجارت مخالف این موضوع هستند. طوری که ضامن چک همراه صادرکنندگان آن مسئولیت تضامنی دارند. درنتیجه شخصی که چک فرد مورد نظر خواه حقوقی یا حقیقی را به عنوان ضامن امضاء می کند انتظار آن را داشته باشد که صاحب چک در صورت تحویل نگرفتن مبلغ آن را تا ریال آخر از او بگیرد.


 
مسئولیت تضامنی چک در قبال فوت صادر کننده چک
در صورتی که شخص صادر کننده چک فوت شود بر اساس قانون مدنی و تجاری دادخواستی در خصوص چگونگی مسئولیت تضامنی چک وی اجرا می گردد. ولی زمانی که در قید حیات بوده این چک با اختیارات خود آن را امضاء کرده شخص که مسئولیت تضامنی چک بر عهده او است باید آن را پرداخت کند. ولی اگر مسئولیت تضامنی نداشت بانک با توجه به دارایی و اموال او قبل از تقسیم ارث و میراث مبلغ مورد قید در چک به دارنده چک پرداخت می کند. چک نوشته یا برگه ایی است که شخص صادر کننده قسمتی یا کل وجهی که در بانک دارد به شخص مورد نظر واگذار می کند.
چک به صورت شخص معین، حواله، در وجه حامل، یا با پشت نویسی و امضاء به شخص مورد نظر داده می شود. اگر صاحب اصلی چک کلمه “به حواله کرد” روی آن خط کشید یعنی گیرنده چک حق ندارد آن را برای کس دیگری پشت نویسی کند و هنگام تحویل چک این کار را قبول کرده است. این کار بدین معنی است که صادر کننده خواسته فقط توسط شخص مورد نظر مبلغ از بانک وصول شود. اگر این چک توسط شخص سوم به بانک برده شود بانک از پرداخت آن امتناع می کند. اگر چک مدت دار باشد با فوت صادر کننده چک به حالت به روز در می آید و بانک قبل از تاریخی که در سررسید درج شده بدهی متوفی را در صورت موجودی پرداخت می کند.


 
مسئولیت تضامنی در شرکت تضامنی
مورد دیگر مسئولیت تضامنی در شرکت های تضامنی است، مسئولیت شرکا در خصوص تعهدات شرکت در مقابل اشخاص تضامنی است و بدین معنی است که اگر شرکت تعهدی داشته باشد و پس از اینکه شرکت منحل شد و آن تعهد یا طلب پرداخت یا انجام نشد هریک از شرکا در خصوص آن مسئول و ملزم به ادای آن می باشند و می توان علیه همه آن ها اقدامات قانونی به عمل آورد.

 
مسئولیت تضامنی غاصب
مورد دیگر مسئولیت تضامنی در فرض غاصبان یک ملک است. به موجب قانون مدنی در صورتی که یک مال که متعلق به غیر است و بدون اجازه وی مکررا انتقال یابد هریک از انتقال دهندگان به صورت تضامنی مسئول خسارات وارده به مالک اصلی خواهند بود.

 
اوصاف مسئولیت تضامنی
وحدت موضوع و تعدد رابطه حقوقی: ویژه ترین وصف مسئولیت تضامنی این است كه همه مديون ها نسبت به یک دین متعهد هستند.
این يگانگي موضوع تعهد موجد آثاری است از ازجمله اينكه هر ایرادی نسبت به موضوع تعهد اگر جنبه شخصي نداشته باشد توسط همه مديونها قابلیت استناد دارد.
استقلال نسبی تعهد هريک از مديون ها: با وجود اینکه موضوع تعهد واحد اتعه هر يك از مديون ها تعهدی مستقل و متمايز ازهم دارند.
تقسيم پذيری مسئولیت تضامنی: تضامن باعث نمی شود که تعهد کاملاً غير قابل تقسيم شود. به عبارت دیگر، تضامن فقط از تقسيم تعهد يا دين در زمان پيدايش آن ممانعت می کند، ولی مانع تقسيم آن بر اثر وقايع بعدي نمی شود. به همین دلیل، ورثه شخص متوفی بين خودشان متضامناً مسئول نيستند.


 
آثار مسئولیت تضامنی
طبق گفته وکیل عالی در اصفهان آثار تضامن به دونوع تقسيم می شود: اثر اصلي از تقسيم دين مانع می شود وهريک از مديون ها نسبت به كل دين تعهد دارند، به نحوی که هرمديون تضامني تنها مديون دين است و همچنین آثار فرعي كه در طول زمان بسط يافته است و مبتنی بر نمايندگي متقابل مديون ها در رابطه بين خودشان است.
آثار اصلي:تعهد نسبت به كل دين: هرمديوني نسبت به كل دين تعهد التزام دارد، پس اگر طلبكاري، از يكي از بدهكاران تضامني تمام مبلغ دين يا موضوع تعهد را درخواست كند، این دعوا وجهه قانوني دارد.
آثار فرعي تضامن:مهم ترین آثار فرعي تضامن بدین شرح است:
قطع مرور زمان: اگر علیه یکی از مدیون های تضامنی دعوایی ثبت شود و یا هر اقدام دیگری که سبب قطع مرور زمان شود، عليه ساير دیّان هم مؤثر واقع مي شود .
درخواست اجراي تعهد: اگر دائن اجراي تعهد را از یکی از ضامن ها درخواست كند، اين درخواست نسبت به سايرين هم موثر خواهد بود.
مسئولیت تضامنی در قبال خسارت: اگر تقصیر یکی از متعهدها باعث شود تعهد تضامني انجام نشود، همه متعهدها متضامناً در برابر خسارات بوجود آمده مسئول هستند. به این خاطر که هريك از متعهدهای تضامنی دربرابر متعهدله نماينده يكديگر محسوب مي شوند، و عمل هريك عمل ديگري وتقصير هريك تقصير ديگري است.


 
مسئولیت تضامنی در قانون تجارت
از مواردی که قانون تجارت به صراحت مسئولین تضامنی را پذیرفته ماده ۹۸ قانون تجارت است که مقرر می دارد "شرکاء نسبت به قیمتی که در حین تشکیل شرکت برای سهم الشرکه های غیر نقدی معین شده در مقابل اشخاص ثالث مسئولیت تضامنی دارند" که این امر در مورد شرکت های با مسئولیت محدود می باشد. هم چنین مسئولیت قید شده در ماده ۴۹۳ قانون تجارت مسئولیت تضامنی است ماده مزبور می گوید " اگر محکمه حکم بطلان قرارداد ارفاقی را بدهد ضمانت ضامن یا ضامن ها (در صورتی که باشد) به خودی خود ملغی می شود.


موسسه حقوقی آرازفرتاک بهترین موسسه حقوقی در تهران  به شماره ثبت  42395 می باشد.  که از حاذق ترین ومعتبرترین در بخش های حقوق تجارت بین الملل و حقوق و دعاوی ملکی،دعاوی حقوقی،دعاوی کیفری و... به ارائه خدمات مشاوره حقوقی و مشاور املاک و وکالت ( وکیل حقوقی در تهران ، وکیل ملکی، وکیل کیفری، وکیل مهاجرت و وکیل شهرداری و ...) به اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از داخلی و خارجی می پردازد.این موسسه  حقوقی در زمینه های تجارت الکترونیک، حقوق استارتاپ ها و شرکت ها، قانون مالکیت معنوی و اموال و مالکیت ، خدمات حقوقی به شرکت های دانش بنیان می تواند به شما عزیزان مشاوره دهد.

به طور حتم یک وکیل پایه یک دادگستری به تنهایی قادر نیست در تمامی حوزه های  حقوقی خدمت رسانی کند و راهنمایی تخصصی به همه موکلان خود بدهد لذا در یک موسسه حقوقی جمعی از وکلا حاضر می شوند و  هریک به طور تخصصی و همچنین گاها به صورت جمعی در موارد مختلف به کارشناسی می پردازند .

دیدگاه کاربران
(مورد نیاز)
(مورد نیاز)