02188962168
موسسه حقوقی آرازفرتاک
تلفن موسسه حقوقی آرازفرتاک        ۸۸۹۶۲۱۶۸ ۰۲۱
تعیین نوبت وارسال مدارک          ۰۹۱۹۷۳۶۴۰۳۵

مهرالمثل چیست

مهرالمثل چیست
خلاصه

مهر المثل چیست-تعیین مهر المثل برای زن-شرایط قانونی شرایط استحقاق و موارد تعیین مهرالمثل--مهرالمثل در فقه-نحوه محاسبه مهرالمثل-مهرالمثل در یک رابطه نامشروع-مطالبه ارش البکاره و مهرالمثل در زنا-

4 10 00

مهریه چیست؟

مهریه عبارت از مال معینی است که دارای ارزش مالی بوده و ضمن عقد نکاح از سوی زوج (مرد) به زوجه (زن) تملیک و داده میشود و گاهی ممکن است به جای مال، انجام کاری به نفع زن باشد مانند تعهد مرد به آموزش قرآن به زن و یا حج.
نکته مهم در ارتباط با تعیین مهریه در زمان عقد این است که تعیین آن در زمان عقد دائم ضروری و اجباری نیست یعنی ممکن است شرط به عدم تعیین مهریه شود.
ازدواج دائم حتی بدون تعیین مهریه هم قانونی و هم شرعی صحیح است و زوجیت واقع میشود در حالی که در ازدواج موقت تعیین مهریه شرط صحت عقد محسوب میشود و در غیراینصورت عقد باطل است یعنی مهریه در ازدواج و نکاح موقت جز ارکان اساسی آن به شمار میرود.


 

مهر المثل زن چیست

همانگونه که در عرف مرسوم است ، زن و مرد هنگام عقد نکاح ، مهریه زن را تعیین می کنند که به این نوع مهریه ، مهر المسمی می گویند . با این حال ، گاهی مهریه زن به موجب قرارداد ازدواج یا همان عقد نکاح توسط طرفین عقد ( زوجین ) مشخص نشده است ؛ بلکه بر حسب عرف و عادات مختلف و همچنین با توجه به وضعیت زن و جایگاه وی از لحاظ زیبایی ، سن ، تحصیلات ، موقعیت خانوادگی و اجتماعی و مسائلی از این قبیل و با در نظر داشتن مقتضیات زمانی و مکانی مشخص می شود که به چنین مهریه ای ، " مهر المثل " گفته می شود . در خصوص اینکه مهرالمثل یعنی چه ، ماده 1091 قانون مدنی حائز اهمیت است که به موجب آن ، مهر المثل زن مشخص شده است . بر اساس این ماده : " برای تعیین مهر المثل ، باید حال زن از حیث شرافت خانوادگی و سایر صفات و وضعیت او نسبت به اماثل و اقران و اقارب و همچنین معمول محل و غیره در نظر گرفته شود " .
لذا بر اساس این ماده می توان گفت مبنای تعیین مهر المثل وضعیت خانوادگی و سایر صفات و خصوصیات زن می باشد . البته این خصوصیات و صفات را با خویشاوندان وی و همچنین سایر افرادی که در وضعیت وی هستند ، مورد سنجش قرار می دهند . به عنوان نمونه ، در صورتی که مهریه ای حین عقد مشخص نشده باشد ، این مطلب را مورد سنجش قرار می دهند که زن چه مدرک تحصیلی دارد ، جایگاه اجتماعی و خانوادگی وی چگونه است و سایر خویشاوندان ، دوستان و آشنایان وی که در این سطح و جایگاه فردی ، خانوادگی و اجتماعی قرار دارند ، معمولا چه میزانی از مهریه را برای عقد نکاح تعیین می کنند . لذا همانگونه که از نام مهر المثل مشخص است ، در نحوه تعیین مهر المثل ، امثال زن مانند دوستان و آشنایان وی مورد بررسی و سنجش قرار خواهند گرفت تا مبلغی تحت عنوان مهرالمثل تعیین گردد و واضح است که تعیین مهرالمثل به جای آنکه جنبه قراردادی داشته باشد ، جنبه عرفی و اجتماعی خواهد داشت .



 

تعیین مهر المثل برای زن

سوال مهمی که در ارتباط با مهر المثل زن وجود دارد، آن است که در چه شرایطی اقدام به تعیین مهرالمثل برای زن می‌شود و اصولا در چه مواردی تعیین مهر المثل برای زن ضروری است؟ در پاسخ به این سوال، شرایط و موارد زیر در برخی مواد قانون مدنی ذکر شده است.
در صورتی که زن و مرد قبل از عقد نکاح اقدام به تعیین مهریه نکرده باشند و قبل از تعیین مهریه، بین زوجین رابطه زناشویی رخ داده باشد، مهرالمثل برای زن تعیین خواهد شد.
در مواردی که توافق زوجین مبنی بر اینکه میزان مهریه چقدر است، به دلایلی باطل بوده باشد، میزان مهریه زن همان مهرالمثل وی خواهد بود.



 

شرایط قانونی

الف ) به موجب ماده ۱۰۸۷ قانون مدنی ، ” اگر در نکاح دائم ، مهر ذکر نشده یا عدم مهر شرط شده باشد ، نکاح صحیح است و طرفین می‌توانند بعد از عقد مهر را به تراضی معین‌ کنند و اگر قبل از تراضی بر مهر معین، بین آنها نزدیکی واقع شود، زوجه مستحق مهرالمثل خواهد بود “. لذا همانگونه که در این ماده بیان شده است، یکی از موارد تعلق مهرالمثل به زوجه آن است که ضمن عقد نکاح، مهریه زن مشخص نشده است و یا شرط عدم مهر گردیده است و قبل از اینکه مهریه مشخص شود، زوجین با هم روابط زناشویی برقرار کنند ؛ که در این شرایط ، زن استحقاق دریافت مهرالمثل را خواهد داشت.
با مراجعه به قانون مدنی کشورمان می توانیم موارد شرایط استحقاق مهرالمثل و میزان آن را بیابیم.



 

شرایط استحقاق

بر اساس ماده ۱۱۰۰ قانون مدنی، ” در صورتی که مهرالمسمی (مقصود مهریه ای است که طرفین میزان و نوع آن را به طور مشخص چه حین عقد چه بعد از آن با توافق یکدیگر تعیین کرده باشند، البته لازم به توضیح است که این مهریه اگر مال باشد نمی تواند مال متعلق به دیگری باشد که در این صورت مثلِ آن مال و یا قیمت آن به عنوان مهریه مورد پذیرش قرار می گیرد مگر آن که آن دیگری رضایت دهد که مال متعلق به او به عنوان مهریه زوجین قرار گیرد.) مجهول باشد یا مالیت نداشته باشد یا ملک غیر باشد، در صورت اول و دوممهرالمثل به زن تعلق خواهد گرفت.
به استناد ماده ۱۰۹۹ قانون مدنی، ” در صورت جهل زن به فساد نکاح و وقوع نزدیکی، زن مستحق مهرالمثل است. ” بنابراین هرگاه عقد نکاح باطل باشد و زن از بطلان عقد نکاح بی اطلاع بوده  و نزدیکی نیز بین زن و مرد واقع شده باشد، مهرالمثل به زن تعلق خواهد گرفت.



 

موارد تعیین مهرالمثل

موارد تعیین مهرالمثل عبارتند از:
در صورتی که زن و مرد اقدام به تعیین مهریه نکرده باشند و قبل از تعیین مهریه، بین ایشان مباشرت رخ داده باشد، که در جنین حالتی ، زن مستحق مهرالمثل است.
در صورتی که عقد نکاح مابین زن و مرد باطل بوده است و به نحو صحیح منعقد نشده باشد و مباشرت نیز رخ داده و زن از بطلان نکاح آگاه نبوده باشد وی مستحق مهرالمثل است.
حالت بعد در جایی که بر مقدار مهریه مابین زوجین اختلاف باشد که در این حالت مهرالمثل تحقق می یابد.
اگر مابین زوجین شرط عدم مهریه شده باشد و مباشرت نیز رخ دهد، زوجه مستحق مهرالمثل می شود.
اگر مهریه ای که تعیین شده است مجهول باشد و یا مال متعلق دیگری باشد که وی رضایت ندهد که مالش مهریه زوجه شود در این حال نیز زن مستحق مهرالمثل می باشد.



 

مهرالمثل در فقه

مهرالمثل نوعی مهریه است. این مهریه در مواردی مانند عدم تعیین مهریه در یک قرارداد دائمی ، رابطه جنسی با سوء ظن و ابهام مهریه به زن داده می شود. در تعیین مقدار آن، او به همه زنان اشاره دارد. طبق قانون مدنی ایران ، اگر مهریه به زنی اختصاص داده شود، وی حق انتصاب بیش از مهرالمثل را ندارد. مهرالمثل فقط برای قراردادهای دائمی است.
در موارد زیر، مهر المثل به زن داده می شود:
در یک قرارداد دائمی که مهریه مشخص نشده باشد و رابطه برقرار باشد.
در صورت آمیزش با سوء ظن ، ضرب المثل به زن داده می شود ، مشروط بر اینکه سوءظن برای هر دو طرف یا زن به تنهایی بوجود آمده باشد. اما اگر زن از حرمت آگاه باشد ، مهر المثل لغو می شود.
اگر مهریه مبهم و نامشخص است. به عنوان مثال ، اگر مهریه تعلیم یکی از سوره های قرآن باشد ، بدون تعیین آن سوره ، این مهریه باطل می شود و اگر مقاربت انجام شده باشد ، ضرب المثل به عهده مرد است.
اگر مردی مرتد شود و نداند که حق ندارد با همسرش رابطه برقرار کند و با او رابطه برقرار کند ، حقوقدانانی مانند شیخ طوسی گفته اند که علاوه بر مهریه رسمی (مهریه که در زمان ازدواج تعیین می شود) ، مرد باید مهریه را نیز بپردازد.
اگر زن و شوهر مسلمان شوند یا مرد مسلمان به تنهایی مسلمان شود ، برخی از حقوقدانان بر این باورند که ازدواج آنها منحل می شود و اگر صمیمیت صورت گرفته باشد مهریه به زن تعلق می گیرد.




 

نحوه محاسبه مهرالمثل

برای تعیین مهرالمثل ، یک زن باید باید دادخواست تعیین مهرالمثل به دادگاه ارائه دهد تا کارشناسی که از طرف دادگاه تعیین میشود وضعیت خانوادگی ، شخصی ، تحصیلی ، شغلی و اجتماعی خود را در نظر بگیرد و وضعیت خود را با سایر زنان در همان موقعیت مقایسه کند.
مقدار مهریه را تعیین کنید ، در این صورت ، رضایت مرد در تعیین آن نقشی نخواهد داشت و تنها با مقایسه وضعیت همسر با اقوام و آشنایانی که موقعیتی مشابه با او دارند ، تعیین می شود. به طور کلی ، مهریه از طرق مختلف و در مقادیر مختلف مورد توافق افراد است و گاهی ممکن است در مورد نوع یا مقدار آن بدون توافق باشد.



 

مهرالمثل در یک رابطه نامشروع

طبق قانون مجازات اسلامی، اگر مردی بدون زنا با او رابطه جنسی برقرار کند و به اصطلاح به او تجاوز کند ، زیرا زن راضی و اکراه نیست ، پس زن باید مهرالمثل باشد مهرالمثل یک مهریه است که طبق عادت زن با او رفتار می کند و عزت در جامعه است.
اگر دختر در حین رابطه جنسی باکره باشد و بکارت از بین برود;غرامت باکره بودن نیز باید به زن ارش البکاره پرداخت شود; در مواردی که دختر از رابطه جنسی راضی نباشد; و به اصطلاح تجاوز جنسی صورت گرفته باشد; علاوه بر خسارات مادی; خسارت معنوی نیز طبق ماده ۳ قانون مسئولیت مدنی; قابل مطالبه است.
دختری که از طریق زندگی مشترک ، تهدید یا سو استفاده از ضمیر ناخودآگاه خود برای زندگی مشترک نامشروع شده است ، علاوه بر خسارات مادی ، می تواند برای خسارت معنوی نیز شکایت کند.



 

مطالبه ارش البکاره و مهرالمثل در زنا

اگر دختر و پسری چندین سال با هم دوست بوده و قصد ازدواج داشته باشند و در این مدت آنها رابطه جنسی برقرار کرده و آیین دختران دختر توسط پسر برداشته شود ، دختر ابتدا می تواند به پزشکی قانونی مراجعه کرده و معاینه شود.
دختر همچنین می تواند مهرالمثل را نیز ادعا کند; اما اگر ثابت شود که دختر با رضایت او رابطه جنسی برقرار کرده است; و هیچ زور و تهدیدی از طرف مرد وجود نداشته است; دختر حق قصاص نخواهد داشت; و اگر در این میان باکره بودن دختر ناپدید می شود بله; این دختر متعلق به دختر عرش البکاره نیست زیرا دختر به رابطه و از بین بردن بکارت رضایت داده است.
اگر دختر با رضایت خود و بدون هیچگونه زور و تهدیدی رابطه جنسی برقرار کند; و از بین بردن بکارت صورت گیرد; دختر حق مهرالمثل و آرش البکاره را نخواهد داشت; اما اگر رابطه جنسی با زور و تهدید مرد و بدون رضایت دختر; توسط مرد به زور برداشته شد; بکارت نیز اتفاق می افتد; دختر شایسته مهرالمثل و ارش البکاره است.

موسسه حقوقی آرازفرتاک بهترین موسسه حقوقی در تهران  به شماره ثبت  42395 می باشد.  که از حاذق ترین ومعتبرترین در بخش های حقوق تجارت بین الملل و حقوق و دعاوی ملکی،دعاوی حقوقی،دعاوی کیفری و... به ارائه خدمات مشاوره حقوقی و مشاور املاک و وکالت ( وکیل حقوقی در تهران ، وکیل ملکی، وکیل کیفری، وکیل مهاجرت و وکیل شهرداری و ...) به اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از داخلی و خارجی می پردازد.این موسسه  حقوقی در زمینه های تجارت الکترونیک، حقوق استارتاپ ها و شرکت ها، قانون مالکیت معنوی و اموال و مالکیت ، خدمات حقوقی به شرکت های دانش بنیان می تواند به شما عزیزان مشاوره دهد

به طور حتم یک وکیل پایه یک دادگستری به تنهایی قادر نیست در تمامی حوزه های  حقوقی خدمت رسانی کند و راهنمایی تخصصی به همه موکلان خود بدهد لذا در یک موسسه حقوقی جمعی از وکلا حاضر می شوند و  هریک به طور تخصصی و همچنین گاها به صورت جمعی در موارد مختلف به کارشناسی می پردازند .





 

دیدگاه کاربران
(مورد نیاز)
(مورد نیاز)